به بهانه صدور بیانیه جمعی از علمای قم درباره آیت‌الله سید کمال حیدری

  • تشکیلات حوزوی
  • نسخهٔ چاپی
  • همخوان کنید
  • ۱۱ دیدگاه

سید کمال حیدری باز هم خبرساز شده است. این بار اما گروهی از علمای برجسته حوزه علمیه قم که در صدر شاگردان مراجع تقلید کنونی به شمار می‌روند، با صدور بیانیه‌ی مشترکی خواهان عدم توجه مؤمنین به سخنان «مخالف عقاید ضروری شیعه» شده‌اند که سید کمال بیان می‌کند.
آقای حیدری که از علمای عراقی مقیم حوزه علمیه قم به شمار می‌رود، در سال‌های اخیر بارها خبرساز شده است. تا پنج سال پیش وی مهم‌ترین کارشناس مذهبی شبکه ایرانی کوثر در موضوع نقد باورهای اهل سنت بود. در این برنامه که یک دهه از این شبکه وابسته به صدا و سیمای جمهوری اسلامی برای کشوری عرب‌زبان پخش می‌شد، آقای حیدری با تسلط و اشرافی که بر منابع حدیثی اهل سنت داشت به دفاع از آرا و عقاید شیعه می‌پرداخت. اما وی ماه رمضان پنج سال پیش در این برنامه گفت که ریشه بسیاری از روایات دینی شیعه به یهودیان، مسیحیان و زرتشتی‌ها برمی‌گردد. این سخن آقای حیدری جنجال گسترده‌ رسانه‌ای به پا کرد و به‌ویژه برخی رسانه‌های عرب‌زبان اهل سنت از آن با عنوان «انتفاضه علیه عقاید غیر اسلامی شیعه» یاد کردند. هرچند آقای حیدری بعدها توضیح داد که این روایات غیراسلامی در زمان خلیفه دوم وارد احادیث اهل سنت و از آن طریق وارد روایات شیعه نیز شده است.

با همه این جنجال‌ها آقای حیدری به فعالیت خود در ایران و عراق ادامه داد و دفاتر وی در قم و نجف به‌عنوان یک مرجع تقلید شیعه پاسخگوی استفتائات و محل نشر کتب و برپایی جلسات درس و سخنرانی وی بود. در این سال‌ها آقای حیدری به تدریج از خود، چهره یک «مجتهد اصلاح‌گر شیعی» تولید می‌کرد و مورد اقبال جریان تجدیدنظرطلب شیعی قرار می‌گرفت.
سید کمال حیدری از پروژه «اصلاح فهم دینی» و «پالایش عقاید شیعی از خرافات» سخن می‌گوید و خواهان تقویت «عقلانیت قرآنی» در برابر «عقلانیت روایی» در میان شیعیان است. او در دوگانه امام خمینی ـ آیت‌الله خویی، اندیشه‌های اجتماعی امام خمینی را بر استادش آقای خویی ترجیح می‌دهد و شیعیان را از «وهابیت شیعی» که همان افراط‌گرایی توأم با غلو است برحذر می‌دارد.
رویه‌ای که آقای حیدری در این پنج سال گذشته در پیش گرفته است قرابت فراوانی به سلوک آقایان سید محمدحسین فضل‌الله، شیخ محمد آصف محسنی، محمدباقر بهبودی و شیخ محمد صادقی تهرانی دارد. همچنین دفاع پرشورآقای حیدری از فلسفه و عرفان اسلامی یکی دیگر از چالش‌های وی با منتقدان حوزوی اوست؛ به‌گونه‌ای که وی حتی یکی از عوامل برتری امام خمینی بر دیگر فقهای شیعه را نگاه عرفانی و «وحدت وجودی» ایشان می‌داند. وی تدریس عرفان نظری را یکی از ضرورت‌های نظام آموزشی حوزه می‌داند و قائل به نقش جدی عرفان در تعمیق اصول اعتقادی شیعه است؛ به گونه‌ای که بدون تسلط به عرفان نمی‌توان فقیه یا مفسر قرآن شد. وی حتی می‌گوید که بدون اعتقاد به نظریه مشهور عرفانی ابن‌عربی به‌نام «انسان کامل» نمی‌توان از وجود امام زمان(ع) دفاع کرد.

حضور آقای سید کمال حیدری در راهپیمایی ۲۲ بهمن ۹۶

اَخباری دانستن جریان اجتهادی کنونی شیعه نیز یکی دیگر از مبانی پروژه انتقادی سید کمال حیدری است و این استاد ۶۲ ساله حوزه قم می‌گوید که باید به غلبه روایات بر قرآن پایان داد. اما مخالفان وی می‌گویند که این همان اتهام وهابیت به شیعه است و اجتهاد شیعی چنین رویکردی نداشته است.
بیانیه‌ی علمای حوزه علمیه قم را می‌توان اعلام یک مرزبندی مجدد علمی و اعتقادی فقها با جریان‌هایی دانست که در سید کمال حیدری متبلور شده‌اند؛ نخست: عرفان‌گرایی ابن‌عربی-صدرایی؛ و دوم: قرآن‌گرایی و عقلانیت غیر نقلی.
مرزبندی نخست، سابقه طولانی در تاریخ تشیع دارد و دومی نیز بیش‌تر محصول تحولات فکری دوره معاصر است.

شاید اگر از این منظر به چالش اخیر بنگریم درک آن آسان‌تر باشد.

۱۱ دیدگاه دربارهٔ «بیانیه‌ای برای نظم نوین حوزوی»

  1. ناشناس

    هممون سرکاریم.
    مردم چی میخوان، اینا چی میگن. اصلن انگار کلا اینا و مردم از دو کشور مجزا و جداگانه هستند

    1. كليد

      اون چيزهايي كه عوام الناس مى خواهند مربوط به اين سايت نيست مربوط به سايت شيخ حسن روحاني است اونجا بريد، انشالله بعد هزاران هزار سال به خواسته هاتون برسيد.
      اينجا به درد عوام نمى خورد

      1. سعید

        از طرز پاسخ دادن و ادبیات شما که بیشتر بوی عوام زدگی به مشام می رسه برادر.

      2. یه شیعه

        مگر روحانیت خودش را مریخی می داند؟! اگر از عوام جدا هستید پس برید یک کره ی دیگر زندگی بکنید و به سخن‌های بی‌اساستان به اسم دین پایان دهید. ممنون

  2. سعید

    صدرا از اصفهان تبعید شد و مرتد و ملحد خوانده شد، قرنی گذشت و تفسیر قرآن بر روش وی افتخار مفسرین تراز اول هر عصر شد.

    سید کمال الحیدری نیز همین مسیر را طی خواهد کرد، بنا بر سنت شوم کهنه پرستی و نو ستیزی علمای سنتی مسلمان که سیطره شان بر مدارس قدیم بی چون و چراست …

  3. حسینی

    بهتر است آقایان قبل از اعلام موضع با شخص ایشان صحبت میکردند. ایشان در دسترس بودند. چه بگوییم از تنگ نظریها

  4. محمد

    لطفا از همین بزرگوارانی که این بیانیه رو تهیه کردند سوال کنید که چه قدر از دروس و مباحث علمی ایشون رو با دقت گوش کردند. آیت الله حیدری از افتخارات حوزه تشیع است. اساسا موضوع مباحث ایشون ظاهرا برای بعضی علما و اساتید گرامی منقح و مبرهن نیست فلذا شاهد این مطالب هستیم

  5. مهدی علوی

    کاش به جای توهین و تکفیر با یکدیگر مباحثه میکردند
    علامه حیدری هم انصافا از مفاخر شیعه هستند که از آثار و مباحثشون مشهود هستش

  6. الإيراني

    کمال حیدری اگر عالم هست چرا اینقدر به علمای دیگه دروغ میبنده و تناقضات داره و سرقت علمی فراوان داره ؟!

  7. ابراهیم

    سلسله مطالب نقد سید کمال حیدری به صورت مستند و مستدل در لینک زیر :

    http://yon.ir/jfRxP

  8. یونس

    کاش به جای تکفیرکردن به گفتگوی ومناظرات علمی میپرداختند عده ایی متحجر فقط درتکفیرکردن مخالف مهارت دارند یه روز فلسفه به روز مباحث کلامی یه روز مباحث فقهی …

پاسخ دهید