به مناسبت بعثت رسول گرامی اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌‌آله)؛

  • تاریخ و سیره
  • نسخهٔ چاپی
  • همخوان کنید
  • دیدگاه شما (RSS)

«بعثت» انقلاب بزرگ بر ضد جهل، گمراهی، فساد و تباهی است و با برانگیخته شدن رسول اکرم(ص) به مقام عالی نبوت و خاتمیت، حساس‌ترین فراز تاریخ درخشان اسلام رقم خورد.

لَقَدْ مَنَّ اللّهُ عَلَی الْمُؤمِنِینَ إِذْ بَعَثَ فِیهِمْ رَسُولاً مِّنْ أَنفُسِهِمْ (۱)

به حسن و خلق و وفا کس به یار ما نرسد
تو را در این سخن انکار کار ما نرسد

اگرچه حسن‌فروشان به جلوه آمده‌اند
کسی به حسن و ملاحت به یار ما نرسد

به حق صحبت دیرین که هیچ محرم راز
به یار یک جهت حق‌گزار ما نرسد

هزار نقش برآید ز کلک صنع و یکی
به دل‌پذیریِ نقش نگار ما نرسد

۲۷ رجب زیباترین جلوه الهی بر ایوان هستی نقش بست و حضرت محمد(ص) در غار حرا با نزول فرشته وی به مقام رسالت مبعوث گردید.

به روایت امام حسن عسکری(ع) چون چهل سال از عمر مبارک آن حضرت گذشت، خداوند او را بهترین دل‌ها یافت و قلب او را خاشع‌تر و فرمان‌بردارتر و بزرگ‌تر از دیگر قلب‌ها دید؛ پس دیده آن حضرت را نوری دیگر داد و فرمان داد که درهای آسمان را گشودند. ملائکه، فوج فوج به زمین می‌آمدند و آن حضرت بر آنان نظاره می‌نمود و می‌دید و رحمت خود را از ساق عرش تا سر مبارک آن حضرت متصل گردانید، پس جبرئیل فرود آمد و اطراف آسمان و زمین را فراگرفت و بازوی آن حضرت را حرکت داد و گفت: یا محمد بخوان! فرمود: چه چیز بخوانم؟ گفت: اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّک الَّذِی خَلَقَ. خَلَقَ الْإِنسَانَ مِنْ عَلَقٍ. هنگامی که از کوه حرا فرود آمد، انوار جلال الهی او را فراگرفته بود و بر هر درخت و گیاه و سنگ که می‌گذشت بر او سلام می‌دادند: السلام علیک یا نبی الله؛ السلام علیک یا رسول الله. (۲)

امیرالمؤمنین علی(ع) که در زمان نزول وحی در کنار پیامبر بوده است، در خطبه قاصعه از آن لحظه اینچنین یاد می‌کند: وَ لَقَدْ کانَ یُجَاوِرُ فِی کلِّ سَنَةٍ بِحِرَاءَ، فَأَرَاهُ وَ لَا یَرَاهُ غَیْرِی، وَ لَمْ یَجْمَعْ بَیْتٌ وَاحِدٌ یَوْمَئِذٍ فِی الْإِسْلَامِ، غَیْرَ رَسُولِ اللَّهِ(ص) وَ خَدِیجَةَ وَ أَنَا ثَالِثُهُمَا، أَرَی نُورَ الْوَحْیِ وَ الرِّسَالَةِ وَ أَشُمُّ رِیحَ النُّبُوَّةوَ لَقَدْ سَمِعْتُ رَنَّةَ الشَّیطَانِ حِینَ نَزَلَ الْوَحْی عَلَیهِ ص فَقُلْتُ یا رَسُولَ اللَّهِ مَا هَذِهِ الرَّنَّةُ فَقَالَ هَذَا الشَّیطَانُ قَدْ أَیسَ مِنْ عِبَادَتِهِإِنَّک تَسْمَعُ مَا أَسْمَعُ وَ تَرَی مَا أَرَی إِلَّا أَنَّک لَسْتَ بِنَبِی وَ لَکنَّک لَوَزِیرٌ وَ إِنَّک لَعَلَی خَیرٍ. پیامبر هر سال در غار حرا مدتی به خلوت می‌نشست و تنها من او را می‌دیدم و جز مـن دیـگـری بـه دیـدار او تـوفـیـق نمی‌یافت. هـنـوز اسـلام در هـیـچ خـانـواده‌ای شکل نیافته بود مگر آنجا که رسول خدا بود و خدیجه و من سومین آنان بودم. نـور وحـی و رسـالت را می‌دیدم و شمیم پیامبری را استشمام می‌کردم. آواز اندوهناک شیطان را بـه هـنـگـام رسـیـدن وحـی بـر پـیـامبر – درود خدا بر او و خاندانش- شنیدم و پرسیدم یا رسـول الله ایـن ناله چیست؟ فرمود: این شیطان است از اینکه مردم او را عبادت و اطاعت نکنند، ناامید گردیده است. تو! آنچه من می‌شنوم می‌شنوی و و آنچه می‌بینم تو نیز می‌بینی جز آنکه تو پیامبر نیستی، اما تو وزیری و بر راه خیری. (۳)

kowsari
نویسنده: حجت‌الاسلام‌والمسلمین عباس کوثری، پژوهشگر پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

بر اساس آنچه گذشت این سؤال پیش می‌آید که چگونه می‌توان بیست و هفتم ماه رجب را اول بعثت پیامبر خاتم دانست، با اینکه در قرآن کریم، نزول قرآن در ماه رمضان است؛ شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِی أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ و زمان خاص آن را شب قدر اعلام فرموده است؛ إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیلَةِ الْقَدْرِ» که استفاده می‌شود شب قدر در ماه رمضان است و اولین نزول وحی در این شب بوده است. برخی از مفسران پاسخ داده‌اند قرآن کریم دو نزول داشته است؛ یکی نزول دفعی که در شب قدر و ماه رمضان بوده است؛ بدینسان که مجموع آن در یک مرتبه بر قلب پیامبر(ص) در شب قدر نازل شده است و دیگری نزول تدریجی که در مدت ۲۳ سال انجام گرفته است که آغاز آن در بیست و هفتم ماه رجب بوده است. آنچه این نظر را تأیید می‌کند تعبیر هیئت باب افعال «اُنزل، انزلناه» است که ظهور در نزول جمعی و دفعی دارد، در حالی که در برخی موارد با هیئت باب تفعیل «نزل، ینزل» ذکر شده است که بیانگر نزول تدریجی است. (۴)

پاورقی‌ها:

  1. آل عمران؛ آیه ۱۶۴.
  2. علامه مجلسی، بحار الانوار، ج ۱۸، ص ۱۹۶.
  3. نهج البلاغه، ترجمه دکتر شهیدی، خطبه ۱۹۲، ص ۲۲۳-۲۲۲
  4. محمد حسین طباطبایی، المیزان ج ۲، ص ۱۶؛ ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج ۲۱، ص ۱۵۲، ذیل سوره دخان، آیه ۳

پاسخ دهید