جامعه‌شناسی کنشگری روحانیت در انتخابات (۳): دکتر حسین بادامچی:

نهاد روحانیت، به‌واسطه نفوذ اقتدار سیاسی، ساختار بورکراتیک پیدا کرده است و نهادهایی حاکمیتی مانند شورای عالی حوزه‌های علمیه، جامعه مدرسین، جامعه روحانیت و دادگاه ویژه روحانیت، آن را اداره و هدایت می‌کنند و بر آن نظارت دارند. اختصاص طبقات حاکمیتی خاصی مثل قضاوت و عضویت در شورای نگهبان، پیوند میان روحانیت و حاکمیت را مضاعف کرده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین مهاجرنیا:

یادداشت وارده

مقام معظم رهبری مردم انقلابی و حزب‌اللهی را به سربازان آماده‌ی اقدام، تشبیه کرده‌اند که در شرایطی که مسئولان در مقابل ناهنجاری‌ها، مفاسد و انحرافات و کجروی‌های فکری و رفتاری بی‌تفاوت هستند، آن‌ها موظفند با تشخیص وظیفه در چارچوب اصول به صورت خودجوش و داوطلبانه به مسئولیت اصلاحی خود عمل کنند. البته با توجه به سابقه مصادره جناحی بیانات مقام معظم رهبری، حساسیت نخبگان فکری به این موضوع قابل فهم است.

آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی:

اگر یک حادثه کوچکی در یک گوشه‌ای از کشور اتفاق افتاد، هیچ ترسی نباید به خود راه داد. مرحوم کاشف‌الغطا می‌گوید: وجود مبارک امیرالمؤمنین از حسین بن علی شجاع‌تر بود؛ حسین بن علی روز روشن مسلحانه وارد میدان شد؛ اما امیرالمؤمنین با دست خالی به جای پیغمبر خوابید؛ در حالتی که چهل شمشیردار آمدند که او را تکه پاره کنند. اما همین علی می‌گوید در شب جنگ بدر دیدم وجود مبارک پیامبر از سر شب تا صبح، کنار یک درخت دارد با خدا زمزمه می‌کند؛ گویا اصلاً فردا جنگی نیست.

جامعه‌شناسی کنشگری روحانیت در انتخابات (۲): دکتر علیرضا شجاعی زند

برای روحانیت مهم نیست که بر قدرت باشد یا در قدرت. این‌ها صورت مسأله است؛ در هر زمانی و بر حسب شرایط و مصالح ممکن است در قدرت باشد یا بر قدرت. برای روحانیت مهم این است که در صحنه باشد و برکنار از قدرت و بی‌اعتنا به جامعه و مناسبات قدرت نباشد. همچنین روحانیت باید توجه کند قدرت چه مسیری به‌دست آمده است (با زور و شمشیر یا…) و در چه مسیری از آن استفاده می‌شود و چه اهدافی را دنبال می‌کند. بنابراین بر قدرت و در قدرت بودن اهمیت ثانویه دارد.

تصور بسیاری از روحانیون و علما این است که پرداختن بیش از حد معمول حوزویان به امور سیاسی و حزبی، جایگاه مرجعیتی آنان را کاهش داده و این نهاد اثرگذار را تا سطح طرف دعوای دیگر گروه‌های سیاسی تنزل داده است. نتیجه چنین رفتارهایی، به گمان جریان غیرسیاسی فعلی، کاهش دینداری و اخلاق در جامعه است و روحانیت اکنون وظیفه دارد که با کمرنگ‌کردن فعالیت‌های سیاسی و اجرایی خود، فکری به حال بحران اخلاق و دینداری جامعه کند.

جامعه‌شناسی کنش‌گری روحانیت در انتخابات (۱): دکتر تقی آزاد ارمکی:

دگردیسی اساسی در نظام روحانیت اتفاق افتاده است که روحانی‌ای که دغدغه‌اش توزیع دین، نظارت بر حوزه دین و دینداری جامعه است، خود عاملیت پیدا می‌کند و می‌خواهد یا دین را محقق کند و یا جامعه را بسازد. بنده معتقدم روحانیت از خودش عبور می‌کند و دیگر دغدغه‌اش برپایی دین نیست؛ بلکه ساختن جامعه است؛ به همین دلیل نتیجه‌ی کنشگری روحانیت، سکولاریسم اجتماعی، سیاسی و فرهنگی خواهد بود.

حجت‌الاسلام والمسلمین محسن مهاجرنیا:

یادداشت وارده

انتخابات فرصت خوبی شد تا ما به این حقیقت بیندیشیم که آیا وظیفه حوزه «نظریه‌پردازی» و تقویت مبانی تئوریک نظام اسلامی در همه عرصه‌های سیاسی، اقتصادی، انتخابات و… است یا ـ همانند سایر مردم و جوانان ـ دعوت از کاندیداها و حضور در میتینگ‌های تبلیغاتی و همراهی با نامزد انتخاباتی و شهربه‌شهر مسافرت کردن؟

حجت‌الاسلام والمسلمین نجف لک‌زایی:

علوم سیاسی رایج در دنیا، نقص را برای انسان نمی‌پذیرد و نقطه شروعش «الانسان ناقص» نیست؛ بلکه نقطه آغازینش «الانسان کامل» است؛ همان اومانیسم؛ یعنی فرد خود نیازهایش را می‌شناسد و خود نیز آن را تدبیر می‌کند؛ خودبسنده و خودسامان است. به قول علامه جوادی از این اومانیسم یک‌جور مردم‌سالاری درمی‌آید که همان باغ‌وحش منظم است.

روحانیت و سیاست اخلاقی در انتخابات(۸): حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده نوری:

اگر بخواهیم در حق جامعه‌ی ایمانی لطفی کنیم خوب است که در تشخیص مصداق نیز به آن‌ها کمک کنیم. اما حمایت مصداقی نباید به صورت کلی باشد؛ حداقل از گذشته تجربه بگیریم و همیشه معرفی مصداقی ما مشروط بر تداوم سلامت آن فرد باشد؛ یعنی تا زمانی که از خط حق و معیارهای کلی دینی خارج نشود.

روحانیت و سیاست اخلاقی در انتخابات (۷): استاد قاضی‌زاده در گفت‌وگو با مباحثات:

تشویق به شرکت در انتخابات، منافاتی با نقش پدری روحانیت ندارد؛ ولو در حد مقام مرجعیت؛ چراکه چنین عملی، تشویق مردم به تعیین سرنوشت و بهرمندی مردم از حق خودشان و به نوعی تشویق ایشان به انجام وظیفه‌شان درقبال کشورشان است.