یادداشتی از محمد ترکمان در نقد نامه آخوند خراسانی به میرزای نایینی

برخلاف متن نامه که عالمان دینی را هشدار می‌دهد که: «علم حکومت‌داری و سیاست، یک علم و فن است… و ورود بدون علم و تجربه و فن به این حوزه بدون طی مراحل آن باعث آبروریزی… می‌شود»، خود مرحوم آخوند تا آخرین لحظه ی حیات در امر سیاست دخالت می‌کرد.

در گفت‌وگو با آیت‌الله سید کمال حیدری مطرح شد:

اختصاصی مباحثات

نگرش صرفاً فقهی مشکلات فراوانی دارد؛ یکی این که اساساً فقه، قابلیتِ ذو­مراتب بودن را ندارد؛ یعنی مسائل فقه یا سیاه و یا سفید است؛ یا حرام و یا حلال است. اما هنگامی که در مسائل اعتقادی و معارف دیگر دین وارد می‌شوید، مشاهده می‌کنید که قابل درجه‌بندی و مرتبه‌بندی است؛ مثلاً ایمان ۱۰ درجه دارد.

نشست علمی «حوزه و بایسته‌های دیپلماسی مذهبی»

در حوزه دیپلماسی عمومی باید کانتکس‌محور (زمینه‌محور) و صحنه‌محور بود؛ در این صورت هر چیزی اقتضائات خاص خودش را دارد. ما فقهی می‌خواهیم که در صحنه باشد و نه فقهی که در قم باشد. ما فقه انضمامی نیاز داریم. تحلیل ما از آینده حوزه این است که در ده سال آینده اگر طلبه چند زبان نداند حوزه در همین قم می‌میرد. بیداری اسلامی که مصادره شد به علت این بود که حوزه علمیه قم زبان عربی بلد نبود.

خاطره تبلیغ از راه دور

متن پیام این بود: «ما یه عده دانشجو هستیم تو دانشگاه ایالتی واشنگتن و امکانات دعوت از مداح و سخنران نداریم… معمولاً از فایل‌های تصویری یا صوتی سال‌های قبل استفاده می‌کنیم… برای ما باعث افتخار خواهد بود اگر فایل سخنرانی امسال یا سال‌های گذشته شب‌های ۷ تا ۱۰ محرم را در اختیارمان قرار دهید». یعنی بندگان خدا از اینترنت سخنرانی دانلود می‌کردند و می‌نشستند رو‌به‌روی تلویزیون و مثلاً در مراسم محرم شرکت می‌کردند.

به‌مناسبت درگذشت آیت‌الله‌العظمی سیدتقی طباطبایی قمی

مرحوم سید تقی قمی اگرچه دایی امام موسی صدر و مرحوم آیت‌الله سید رضا صدر بود، اما همچون پدر و برادرش در شمار فقهای سنتی شیعه تعریف می‌شد و منتقد آرای دکتر شریعتی، مدافع عزاداری‌های سنتی (همچون قمه‌زنی و برهنه‌شدن هنگام سینه‌زنی) و منتقد برخی نظریه‌های نو در اندیشه سیاسی شیعه شمرده می‌شد.

به‌مناسبت رحلت آیت‌الله یکتایی

دل‌کندن از شهر مقدس قم – که برای روحانیان و اهل علم شهری امن و مناسب برای رشد علمی و شهرت اجتماعی است – و اقامت در شهر کوچک خلخال، انتخابی زاهدانه‌ و از مصادیق پنهان و البته بسیار مهم در سیره‌ی زاهدانه‌ی وی بود. طمع شهرت و مرجعیت، هیچ‌گاه آیت‌الله یکتایی را از رسالت «فلولا نفر من کل فرقه منهم طائفه لیتفقهوا فی الدین و لینذروا قومهم اذا رجعوا الیهم» غافل نساخت.

حجت‌الاسلام والمسلمین یوسفی مقدم:

برخی بزرگان ما اجتهاد در قرائت را از دلایل وجود اختلاف قرائات برشمرده‌اند. به‌نظر می‌رسد ما در این زمینه دچار اشتباه روشی شده‌ایم؛ زیرا براساس مبانی فقهی و اصولی خودمان به نقد اهل سنت پرداخته‌ایم؛ درحالی‌که آن‌ها مبانی دیگری دارند. اختلاف قرائات را آقایان اهل سنت، مستند به اجتهاد نمی‌دانند و تصریح می‌کنند که سرمنشأش سنت پیغمبر(ص) است.

به بهانه سالگرد فاجعه منا

فاجعه‌ی منا مُهرصحّه‌ای بود بر این‌که حج ابراهیمی هم می‌باید عبادتی در خوف لقب گیرد. اگرچه اعمال عبادی سبب‌ساز آرامش می‌گردند؛ اما بوده‌اند مراسم‌هایی عبادی و دینی که جان مؤمنان را با خطر مواجه کرده‌اند. مثلاً در سال ۲۰۰۰ میلادی مراسم «نازارس سیاه» (ناصری سیاه) در فیلیپین به فاجعه‌ای بدل شد. جشنواره ناصری سیاه، از بزرگ‌ترین جشن‌های مسیحیان کاتولیک در سطح جهان است.

معرفی کتاب «تبار علم و اعتدال»

مؤلفه‌ای که نویسنده کتاب در رفتار میرزا ابراهیم برجسته می‌کند، «مبارزه‌ی بدون خشونت» او در مجادلات سیاسی است: «میرزا ابراهیم با کرامت تمام، پاداش کلوخ‌انداز را سنگ ندانست و کوشید در میدانی که جاهلان به قدرت‌نمایی از طریق دشنام‌گویی و ضرب و شتم مشغول‌اند، اقتدار اخلاق و اعتراض مدنی را بنمایاند و تنها با تعطیلی نماز جماعت و درس و اعلان مهاجرت به خراسان، او را خوار و زمین‌گیر کند».

در نقد یک یادداشت:

دیدم یکی از اساتید حوزه ذیل یک عکس یادگاری تیتری زده بود با عنوان «سه، مساوی با هزار». استادی که سال‌ها از او درباره شأن و منزلت فضلای حوزه و تکریم و تجلیل از آن‌ها چیزی ندیده بودم. گفتم چه خوب؛ حالا که قرار است از زحمات علمی و آثار وجودی اَعلام یاد کنیم و ارادت خاص خود بدان‌ها را نشان دهیم؛ یادی از اساتید بزرگ و اسوه‌های مجاهدت کنیم.