مباحثات

رسانه فکری تحلیلی حوزه و روحانیت
قضاوت‌ها دربارهٔ یک روشنفکر؛

حضرت آیت الله خامنه‌ای درباره مواجههٔ مرحوم مطهری با علی شریعتی نیز بر این باورند که نظرات مرحوم شهید مطهری چه در آغاز آشنایی‌شان که تا دو- سه سال از وی به نحو شگفت‌آوری ستایش می‌کرد و چه در سال‌های بعد که از او به نحو شگفت‌آوری مذمت می‌فرمود، غالباً مبالغه‌آمیز بود. ادامه 

فقر و تهیدستی، همچنان از مهم‌ترین مشکلات جوامع بشری است و جهان متمدن امروز، بیش ازگذشته شاهد پیامدهای تلخ و ناگوار آن است و کاهش و علاج آن را می‌طلبد. این پژوهش سعی دارد با بررسی سیره‌ی حضرات معصومان(ع) و تبیین شیوه‌ها و راهکارهای مختلف آنان در فقر زدایی، به این پرسش پاسخ دهد که معصومان(ع) در کاهش و علاج فقر، چه شیوه‌ها و راهکارهایی را اتّخاذ کرده‌اند. ادامه 

نگاهی به رویکرد میرزا خلیل کمره‌ای به تعالیم اسلامی

میرزا خلیل احکام اسلامی را از نگاه صلح جهانی بررسی می‌کرد. وی حتی وظیفه‌ی روحانیت را دمیدن روح شادی در کالبد اسلام می‌دانست و به آنان چنین توصیه می‌کرد: «فقها باید مراسم عید را هم به اشخاص تعلیم بدهند… و به آن‌ها تذکر دهند که عیدهای متعاقبی از قبیل عید اضحی و عید غدیر و… در پیش است تا روح امیدواری بیش‌تر شود… و به‌جای محفوظات خرابه‌ی شام و وداع اسیران و عزاداری – که باید در کربلا و شام و مواقع عزاداری انجام دهند – مردم را باید در ایام حج متوجه ذکر فتوحات و شادی‌ها کنند ادامه 

چند روزی است که موج‌آفرینی تازه BBC  درباره رایزنی امام با سران امریکا در سال‌های ۴۲ و ۵۷  نام میرزا خلیل کمره‌ای(۱۳۶۳-۱۲۷۷ شمسی) را بر سر زبان‌ها انداخته است؛ روحانی پرکار و نوگرایی که همانند دیگر همتایان خود؛ طالقانی و … ادامه 

تقریری از کتاب «اربعینیات» مرحوم آیت‌الله سید احمد زنجانی

برخلاف چهل حدیث امام خمینی که مذاق عرفانی و فلسفی در آن چیره است، لحن کتاب اربعینیات، فقهی و پژوهشی و کاملاً غیرذوقی است. این ویژگی سبب شده که در تعریف بسیاری از مراحل سیر و سلوک، به‌جای تکلف‌های عارفانه و فیلسوفانه، شاهد آسان‌گیری‌ها و واقع‌بینی‌های فقیهانه باشیم. مرحوم آیت‌الله زنجانی نسبت به همگرایی حکومت پهلوی با غرب و نیز رواج بی‌عدالتی و ظلم در دستگاه حاکمه نیز بیمناک بوده و آن را به‌صورت تلویحی در کتاب خود منعکس کرده است. ادامه 

گزارش رونمایی از کتاب

بحارالانوار گنجینه‌ای از احادیث معصومان(ع) و منبع بسیار غنی از آموزه‌های اسلامی است. پژوهش در این موسوعه می‌تواند پاسخگوی بسیاری از نیازهای انسان معاصر در عرصه‌های مختلف زندگی فردی و اجتماعی باشد. طبقه‌بندی موضوعی چنین متنی، نخستین گام در جهت … ادامه 

بخشی از خاطرات نزدیکان امام(ره) از لحظه‌ی وداع

صدیقه مصطفوی دختر امام، وسواس امام در تحصیل را در آخرین لحظات عمرشان برجسته دیده و می‌گوید: «گاهی که امام چشم باز می‌کردند، اگر مورد خلافی را می‌دیدند تذکر می‌داند. مثلاً یک‌بار به خواهرزاده‌ام آقا مسیح گفتند: تو چرا درس را تعطیل کرده‌ای؟ زودی به قم برگرد. من در همه دوران تحصیل یک ساعت وقت درس را به کار دیگری نداده‌ام». ادامه 

دکتر علیرضا شجاعی زند

همان‌‌طور که روزگاری دين مهم‌ترين مسأله‌ی مدرنيته بوده است، مدرنيته نيز مهم‌ترين مسأله‌ی اديان در اين روزگار است. وضعیت هژمونیک مدرنیته، دین را به واکنش و پاسخ‌گویی وادار کرده است. پيش‌فرض ما در سراسر بحث‌های «دين در زمانه و زمينه‌ی مدرن» اين است که دين در حال بازيگری در زمين ديگری است و هنوز به موضعی ايجابی و بستر همراه برای آشکاركردن ظرفيت‌های وجودی خويش نايل نيامده است. ادامه 

حوزه سکولار و حوزه انقلابی در گفت‌وگو با حجت‌الاسلام والمسلمین خسروپناه (بخش دوم)

طیفی از مجموعه‌ی آیت‌الله سیدصادق شیرازی را مشاهده می‌کنیم که فعالیّت حوزویشان، یک فعالیت فرهنگی با رویکرد قبل از انقلاب است؛ این یک آسیب است و باید بررسی شود؛ چون خود مرحوم آیت‌الله سیدمحمد شیرازی معتقد به نظامات فقهی بود. اما نکته این‌جاست که آسیب‌هایی از این‌دست نباید در فضای حوزه جنبه‌ی امنیتی پیدا کنند؛ این‌ها باید به سوژه‌های معرفتی تبدیل شوند. ادامه 

علامه بهبهانی معتقد است فقیه باید فهم خود را به اجتهادات دیگر فقها ارائه کند؛ درصورتی که فهم و اجتهاد جدید، مطابق فهم فقهای پیشین بود، اعوجاجی در آن نیست والا آن فقیه در اجتهادش دچار کج‌سلیقگی شده است. وی می‌گوید: «گاهی شیطان در قلب فقیه این را القا می‌کند که موافقت با فقها، تقلید از آن‌هاست و تقلید بر من مجتهد حرام است… چنین فردی سخت در اشتباه است و حال او مانند کسی است که در اثر مشکل بینایی همه‌چیز را سبز می‌بیند و به دیگران می‌گوید که همه‌چیز سبز است…» ادامه