آیت‌الله هادوی تهرانی در گفت‌وگو با مباحثات:

اصولاً ما به بحث اجتماعی آن‌طور که باید نپرداخته‌ایم؛ علت هم این است که در بسیاری مسائل، سیاست‌زده هستیم و مطالعاتمان کم‌تر علمی ـ و نسبت به مسائل ـ واقع‌بینانه است؛ بیش‌تر جنبه‌ی شعاری دارد؛ مطالعاتمان در حوزه‌ی مسائل اجتماعی جدی نیست.

به‌مناسبت سالروز ولادت

نقش‌آفرینی امام جواد علیه السلام به منزله معیار برای شیعه از یک منظر و جهان اسلام از منظر دیگر، در قالب‌های مختلفی بوده است که مهم‌ترین آن را در مناظره‌های علمی، تربیت شاگردان و بیان روایات می‌توان ذکر کرد. اما مناظره‌های امام که در منابع شیعی ذکر شده، حاکی از دانایی امام در علوم دینی و توانایی ایشان در مواجهه با مسائل روزآمد است.

با وجود فناوری‌های جدید ارتباطی و روش‌های متنوع، خطیبان دینی، عمدتاً هنوز از همان روش سنتی تبلیغ یعنی منبر استفاده می‌کنند. نه‌فقط در روش و قالب هنوز شیوه سنتی را به‌کار می‌برند، که نوع نگاهشان به مخاطب و محتوا نیز هنوز رنگ و بوی سنتی دارد. البته معدود روحانیونی هم هستند که تلاش می‌کنند با ابزارهای مدرن مانند وبلاگ‌نویسی کار تبلیغ را انجام بدهند؛ ولی فقط ابزار به‌روز شده؛ نه گفتمان و ادبیات

دکتر مهدی گلشنی در گفت‌وگویی کوتاه:

همان‌­طور که علامه محمدتقی جعفری(ره) و بعضی از دیگر از افاضل مسلمان تأکید کرده‌اند، لازم است که فقها از مسائل مستحدثه آگاهی لازم را داشته باشند. بسیاری از این مسائل جامعه‌شناختی هستند و لذا تعامل حوزویان با جامعه­‌شناسان خبیر و مؤمن برای رسیدن به راه‌حل­‌های سازگار با اسلام ضروری است. رابطه بین این دو گروه ممکن و از نظر این‌جانب لازم است.

نویسنده مدعی است که واژه «علما» تا ظهور نهضت مشروطه در کنار واژه «مُلّا»، «شیخ» و «حجت‌الاسلام» برای اشاره به دانشمندان دینی در معنای عام آن به‌کار می‌­رفت. وی عنوان می‌­کند که در بررسی‌های خود به این نتیجه رسیده است که در طول تاریخ اسلام، تا پیش از نهضت مشروطه، فقط و فقط کلمه عالِم و علما و دیگر عناوین علمی و تخصصی کاربرد داشته و حتی یک بار کلمه «روحانی» به کار نرفته است.

حاشیه‌ای بر مناظره امیرحسین ترکاشوند و حسین سوزنچی

یکی از ادعاهای ایشان این بود که همه فقها می‌گفته‌اند باید زن را در خانه حبس کرد. جالب این‌جاست که در ادامه گفتند برای اثبات این ادعا به روایات باب «استحباب حبس المرأة فی بیتها» رجوع کنید. یعنی ایشان با خونسردی کامل و در یک مناظره زنده با حضور مخاطبین حاضر در جلسه و مخاطبین اینترنتی از «استحباب»، برداشت وجوب کرده و بین «روایت معصوم» و «فتوای فقها» هم خلط می‌کند و سپس حکم می‌دهد.

فقها و اندیشمندان اسلامی بر روی حجاب اجماع قاطع دارند و اصل حجاب را غیرقابل انکار می‌دانند؛ حتی در کتب مقدس قبلی هم به لزوم رعایت حجاب توسط زنان اشاره شده است./مشکل ما این است که برای حل مسائل خودمان از جمله در حجاب، به قرآن به عنوان یک سندبالادستی مراجعه نکردیم تا اصل مسأله را فهم کنیم.

بازخوانی رابطه روحانیت و نظام (۷)؛ حجت‌الاسلام والمسلمین میرزایی در گفت‌وگو با مباحثات:

سیستم فهم، استنباط، مطالعه، تخصص‌ها و تربیت‌های حوزوی، اساساً سیستم ارتباط‌دهی معیشت به دین نیست. فقه ۱۴۰۰ سال بیرون از حاکمیت و جامعه بوده. وجود فقیه در شهر، دلیل وجود فقاهت در شهر نیست. گاهی انسان در شهر حضور دارد، اما واقعیتش در شهر نیست.

در هفدهمین نسخه‌ی مکتوب مباحثات بررسی شد:

حمله به نهاد روحانیت در ناآرامی‌های دی‌ماه ۹۶ بهانه‌ای شد تا مباحثات در پرونده‌ای با عنوان «بازخوانی رابطه روحانیت و نظام» با برخی اساتید و فضلای حوزه به گفت‌وگو بنشیند؛ با این پرسش اصلی که آیا به‌واقع رابطه‌ای این‌همانی میان روحانیت و نظام برقرار است؟ چه اگر چنین باشد، پایان جمهوری اسلامی، به‌معنی پایان روحانیت خواهد بود.

منشور روحانیت؛ از آرمان تا واقعیت (۵)؛ حجت‌الاسلام والمسلمین ایزدپناه در گفت‌وگو با مباحثات:

امروزه متأسفانه طوری شده که ممکن است امام جماعتی محترم هم باشد، اما سواد، تخصص و رفتار مردمی را نداند. الآن مساجد و مجالس، از عالمان توانمند خالی شده و پیش‌نمازهای کم‌سواد جای آن‌ها را گرفته‌­اند و مردمی که آن روحانیون باسواد نجف رفته را دیده‌­اند، نمی‌­توانند به این طلبه­‌ها راضی شوند.