روایت حجت‌الاسلام محمدعلی مهدوی راد درباره‌ی بازدید رهبر انقلاب از نمایشگاه بین‌المللی کتاب:

(اختصاصی مباحثات)

بنده از هر ناشری که مورد بازدید ایشان قرار گرفته بود درباره صحبت‌های رد وبدل شده سؤال می‌کردم که همگی از اشراف و تأمل ایشان ابراز خوشحالی می‌کردند. نکاتی که درباره نوع چاپ یا کاغذ کتاب بیان می‌کردند به خوبی نشان‌دهنده اشراف ایشان به مسائل فنی کتاب‌ است.

یادداشت وارده

روحانیت دارای صدای مسلطِ بعد از انقلاب اسلامی، با به دست گرفتن قدرت سیاسی، برای اثبات خود اولاً و مکرراً در پی نفی و انکار غرب و فرآورده‌های آن بوده و هست؛ ثانیاً با این‌که برخی از مفاهیم و آموزه‌های غربی، مانند دموکراسی و جمهوریت را در عرصه‌ی سیاسی و اجتماعی ایران پذیرفت، سعی کرد به آن‌ها صبغه‌ی دینی بدهد؛ و  مثلاً  قید و بندهایی به مفهوم دولت مدرن افزود که ذاتیِ آن نبود.

گزارش اجمالی نشست علمی با حضور استاد رضا مختاری

یکی از تطورات محسوس ورود اصطلاحات جدید به ابواب و کتب فقهی است؛ مثلاً در کتاب علامه حلی اصطلاحات جدیدی ـ هم‌چون احوط، اشبه، فی‌الاقرب، اقوی، علی‌رأیٍ، اصح و … ـ به ادبیات فقهی افزوده شد که قبلاً وجود نداشت. این فرایند در دوران جدید هم ادامه داشته؛ مثلاً در انتهای کتاب جامع‌الفروع، از مرحوم آیت‌الله بروجردی درباره‌ی معنای تعبیرات جدیدی مانند خالی از رجحان نبودن یا سزاوار نبودن، سؤال شده و ایشان نیز این مفاهیم را تبیین کرده‌اند.

یادداشت وارده

در آسیب‌شناسی وضعیت دین‌گریزی و حداقل بی‌تفاوتی بسیاری از جوانان و مخاطبان امروزی نسبت به مسائل اعتقادی و دینی، سهم فراوان این مبلغین کهنه‌زبان و کهنه‌ابزار را نبایست فراموش کرد؛ مبلغی که به واسطه کهولت سن و فاصله‌گیری از زبان مخاطبی که با او دو یا سه نسل فاصله دارد، چگونه می‌تواند حامل پیامی در حوزه دین باشد که باید در ذهن مخاطب امروزی فهم و احیاناً پذیرفته گردد؟

به‌مناسبت ۱۵ اردیبهشت؛ روز بزرگداشت شیخ صدوق(ره)

فرمود چرا درباره‌ی غیبت کتابی تألیف نمی‌کنی تا اندوه دلت را ببرد؟ عرض کردم یابن رسول الله؛ درباره غیبت چیزهایی تألیف کرده‌ام؛ فرمود آن‌ها بدین روش مطلوب نیستند که من دستور آن را می‌دهم. اکنون مستقلاً کتابی درباره غیبت تألیف کن و غیبت پیغمبران را در آن درج کن. سپس آن حضرت صلوات الله علیه رفت و من از خواب هراسان برخاستم و تا طلوع فجر به دعا و گریه و درد دل کردن و شکایت‌ نمودن به درگاه خدا گذرانیدم.

حوزه علمیه قم و فلسفه (۳)؛ حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضی جوادی آملی در گفت‌وگو با مباحثات:

از دیر زمان، القائات نادرستی علیه کتاب‌های فلسفی و عرفان عقلی در اذهان ایجاد می‌شد. برخی تصور می‌کنند احیاناً آن‌چه درکتب فلسفی وجود دارد معاذالله درمقابل ظواهر کتاب و سنت است؛ درحالی‌که واقعاً دانش فلسفه عهده‌دار تبیین این معارف و احکام است.

استاد مطالعات عربی و مدیر مرکز اسلام‌شناسی دانشگاه اکستر انگلستان در بخشی از سخنانش با ذکر اهمیت کتابخانه‌ی آیت‌الله‌العظمی بروجردی و هم‌جواری آن با مرکز مدیریت حوزه، به جایگاه برتر آیت‌الله‌العظمی بروجردی پرداخت و گفت: این روحانی مطرح، در سال ۱۹۶۱ میلادی فوت کرده است و گرچه عالمی سیاسی نبوده، ولی رابطه‌ای بسیار خوب با شاه داشته و به همین دلیل هم توانسته بود قم را مستقل از دولت حاکم، مطرح کند.

به‌مناسبت نیمه شعبان

چالش امروز ما مسلمانان همین کبائر ناامیدی است که برخی از اکابر سیاست آن را به فرهنگ ما دیکته می‌کنند و راه رهایی را ذلت در برابر نظام سلطه نشان می‌دهند. امروزه مهم‌ترین تنش در دنیای اسلام از جمله ایران، نه بین اسلام و غرب، سنت و تجدد، و یا انقلاب و ضدانقلاب است، بلکه برخورد جبهه‌ی امید با صفِ ناامیدی است.

در اولین نشست اندیشه‌ورزی «مباحثات» با حضور دکتر عبدالوهاب فراتی بررسی شد:

اگر روحانیت شیعه انتقال حق از حوزه خصوصی به حوزه عمومی را نپذیرد و دولت را محصور اراده افراد و یک قرارداد مدنی بین آن‌ها و فقیهِ حاکم نداند، اساساً راهی به‌سمت دولت مدرن باز نمی‌کند و اتفاقاً مشکل اولیه روحانیت شیعه این است که حوزه مشترکات را حوزه حقوق افراد نمی‌داند و به همین دلیل نوبت به عناصر یا ارکان دولت در تحلیل‌های فقهی نمی‌رسد.

در گروه مطالعاتی جامعه‌شناسی تشیع بررسی شد:

دکتر سارا شریعتی: نمی‌توان به آسانی درباره تشیع قبل و بعد از انقلاب صحبت کرد. قبل از انقلاب، تأکید بر مواضعی که الآن شما دارید، به ضررتان بود؛ ولی امروز به نفع شماست و این، همان تغییر جامعه‌شناسی و مهم است؛ یعنی بحث صرفاً دینی نیست. در ثروت و سیاست، منافع و مواضع مطرح است؛ در حالی‌که ما باید در کار علمی، نهایت تلاشمان را بکنیم که به این مسائل آلوده نشویم.