یادداشتی از استاد رسول جعفریان به‌مناسبت درگذشت دکتر محمدجواد صاحبی

مسلما جدای از کار کیهان اندیشه که در تاریخ تحولات فکری قم اثری ماندگار است، کارهای خود ایشان هم نشان از ویژگی‌های دوره‌ای از تفکر اسلامی ـ انقلابی در دوره معاصر است. اصلاح‌گری و باور به آن، جزو مؤلفه‌های اصلی نگاه ایشان به میراث اسلامی بود. 

یادداشت وارده

نفس این که غالب پایان نامه های حوزوی، ارزش مرور ندارند، دقیقا در این است که پشت سر آنها اندیشه ای جز اثبات اثبات شده ها وجود ندارد، و الا مشکل فقط در شکل و شمایل آنها و فصل بندی و رعایت موازین رساله نویسی نیست. 

یادداشتی از استاد رسول جعفریان

برخی گویی برای تندی علیه دیگران و زدن پنبه آنها آفریده شده‌اند؛ نه برای دانستن. این اخلاق طالب علم نیست. کاش می‌شد مثل سنایی در این باره فکر کرد و زیست. البته عنوان مطلب از عطار است. تا وقتی ما در مسیر علمی و نگارشی خود، نه در صدد دانستن واقع، بلکه در صدد ردّ و نقض و تنقیص دیگران هستیم و از روش‌های جدلی تند استفاده می‌کنیم، بدانیم که چیزی بر علم ما افزوده نمی‌شود؛ بلکه زیر سایه تعصب، کورتر می‌شویم.  

یادداشتی از استاد رسول جعفریان

ما یک سره به بزرگانی چون فارابی و ابن سینا می‌نازیم؛ اما نه تنها آثار خوب آن‌ها نتوانست در دوره‌ی بعد از خودشان چارچوب تازه‌ای برای علوم تجربی بگشاید ـ به مانند آن‌چه در قرن پانزدهم و شانزدهم و بعد از آن در غرب پدید آمد ـ بلکه چنان جمود و سکونی بر دانش تجربی ما حاکم شد که تا هزار سال بعد ـ که حالا باشد ـ فقط توانستیم به آن افتخار کنیم و به آن ببالیم. 

حجت‌الاسلام والمسلمین رسول جعفریان در مراسم جشن بیست‌سالگی کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران:

بنده هرچند بیست سال است در این‌جا مشغول جمع‌آوری کتاب بوده‌ام؛ اما الآن دیگر اعتقادی به کتاب (یعنی کتاب چاپی و کاغذی) ندارم و آرزو می‌کنم روزی برسد که ما بدون کاغذ و قلم، علم را حفظ کنیم و نشر دهیم. ما باید برای رسیدن به این آرزو تلاش کنیم. حوزه‌ی علمیه هم باید در این زمینه پیشگام باشد؛ هرچند بنده اعتقاد دارم حوزه همین الآن هم نسبت به دانشگاه در این زمینه پیشگام است. 

گفت‌وگوی استاد رسول جعفریان با حجت‌الاسلام والمسلمین شهرستانی

من خودم می‌خواستم ثابت کنم که کار کردن ممکن است. باورم این بود که اگر کار کنیم کمک‌ها می‌رسد؛ اما از بس شعار دادیم و کار نکرده‌ایم، مردم اطمینان نکرده پول به ما نمی‌دهند. روز اول منتظر پول نشدم تا کار بکنم؛ به عکس؛ به میدان رفتم و کار را شروع کردم و کم کم مردم اعتماد کرده به ما کمک کردند. الان هم مؤسساتی که هست از برکات همان روزهاست. این کارها بسیاریش از پول سهم امام و آیت‌الله سیستانی نیست. 

به بهانه درگذشت صادق آئینه‌وند؛

مرحوم آیینه وند نیز با این که رشته تحصیلی اش ادبیات عرب بود، اما به دلیل نیاز به تاریخ اسلام و همچنین به دلیل ارتباطی که تاریخ ادبیات عرب با تاریخ اسلام دارد، به تاریخ اسلام روی آورد. در بلاد عربی هم این دو رشته درهم تنیده است و بسیاری مانند طه حسین با وجود آن که متخصص تاریخ ادبیات عرب به شمار می‌آیند، آثاری در حوزه تاریخ اسلام دارند. 

گزارشی از جلسه دفاع یک پایان‌نامه حوزوی در دانشگاه تهران؛

از اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن بیستم افکار جدید با توجه به رشد سریع ارتباطات، حوزه علمیه نجف را با چالش‌هایی روبه‌رو کرد. اما این حوزه سنّتی با تکیه بر نظام سنّتی آموزشی، منابع کافی مکتوب گردآوری شده در کتابخانه‌ها و علمایی که حامل سنّت علمی و اخلاقی حوزه بودند توانست به خوبی از امواج تغییرات عبور کند.