مباحثات

رسانه فکری تحلیلی حوزه و روحانیت

سید جواد میرخلیلی

سید جواد میرخلیلی
به‌مناسبت روز بزرگداشت

جایگاه ابن‌سینا در فلسفه سیاسی اسلامی، تأسیسی نیست؛ بلکه می‌‏توان این نظر را تقویت و بر آن تکیه کرد که وی فلسفه سیاسی اسلامی را که فارابی آن را بنیان‌‏گذاری کرد، توسعه و تکامل بخشید؛ بنابراین، نقش ابن‌سینا در هرم فلسفه اسلامی، نقش توسعه‏‌دهندگی و تکامل‏‌بخشی این نوع فلسفه بوده است. ادامه 

نرخ شیوع و فراوانی پدیده «ضعف اخلاقی» در میان عموم مردم که عمدتاً نه به‌لحاظ رفتاری بزهکارند و نه به‌لحاظ نظری طرفدار «شرارت اخلاقی»، تأمل‌برانگیز است و آن‌گاه که با فراوانی و تنوع مصادیق شیوع ضعف اخلاقی در میان گروه‌های مرجع مواجه می‌شویم که هریک در سطحی اسوه‌های رفتاری و الگوهای نقش به‌شمار می‌روند، تأمل و درنگ، رنگ بهت و حیرت می‌گیرد؛ به‌راستی چگونه قاضی و پلیس، خود بزهکار می‌شوند؟ چرا مردمان با وجود اذعان به درستی عمل اخلاقی یا نادرستی و بدی فلان‌عمل غیراخلاقی، از عمل طبق قضاوت و تشخیص خود سر باز می‌زنند؟ ادامه 

گزارش نشست نقد کتاب

حجت‌الاسلام والمسلمین عیسی‌زاده (دبیر علمی) مرکز فرهنگ و معارف قرآن به‌عنوان بزرگ‌ترین مرکز قرآن‌پژوهی کشور، یکی از رسالت‌های مهم خویش را دفاع از حریم قرآن و پاسخ‌گویی به شبهات علوم و معارف قرآنی می‌داند؛ بر همین اساس، تاکنون به پنجاه … ادامه 

نظریه‌پردازی متن‌اندیش، ویژگی و مشخصۀ اساسی متکلمان امامیه در مدرسه کلامی کوفه است. این اصطلاح نشان‌دهندۀ رفتارِ کلامیِ دسته‌ای از متکلمان کوفه است تا کاربست و جایگاه متن مقدّس را در تبیین‌گری اعتقادات به تصویر بکشد. نظریه‌پردازی متن‌اندیش، زبان‌دار‌کردن و تبیینِ عقلانی باور‌های دینی در پرتو آیات و احادیث است که بیش‌تر با ادبیاتی نوین و مفاهیمی تازه به انجام می‌رسد. ادامه 

پژوهشگران علم اخلاق اسلامی لازم است برای استخراج احکام اخلاقی از منابع دین (قرآن و روایات) ضوابط و قواعد روشنی در اختیار داشته باشند. این قواعد و ضوابط که عناصر مشترک فرایند استنباط خواهند بود، لازم است در دانشی به‌نام اصول فقه‌الاخلاق یا قواعد تفقه اخلاقی، منقح شده باشند. بی‌شک بخش‌هایی از علم اصول فقه موجود را می‌توان در این فرایند به‌کار گرفت. اما قواعد خاصی نیز وجود دارد که اختصاصاً در استنباط گزاره اخلاقی کاربرد دارد و در اصول فقه موجود دغدغه آن وجود
نداشته است. ادامه 

تدوین نقشه راه پیشرفت و تعالی امت اسلامی، از اصلی‌ترین نیازهای جهان اسلام است؛ راه‌کاری که بتواند راهبردها و جهت‌گیری جهان اسلام را در آوردگاه مدعیان جهانی وجریان‌های فراملیتی تبیین ومشخص نماید و نیز امواج بیداری اسلامی را هدایت و به آن سمت وسو بخشد. اندیشه و باورداشت «مهدویت» با ویژگی‌های خاصش – خصوصاً بحث حکومت جهانی و نیز مقبولیت مقوله مهدویت در میان همه مسلمانان – ظرفیت لازم برای چنین امر اساسی و مهمی را دارد. ادامه 

اگر‌چه نظریه معنویت با رویکرد به نقش دین اتخاذ می‌شود، اما متمایز با آن تعریف می‌شود و چون معنویت مورد نظر، همراه با عقلانیت تلقی شده و عقلانیت مغایر با دین تعریف شده، معنویت نیز در تقابل و تضاد با دین سنتی دانسته شده است؛ بنابراین نظریه مذکور بر آن است که انسان برای حل مشکل اساسی خود و دست‌یابی به زندگی اصیل و آرمانی باید به معنویت فارغ از دین روی آورد. ادامه 

نگاهی به شماره جدید مجله حوزه

در یکی از مقالات با عنوان «سبک زندگی معصومان»، نویسنده سعی می‌کند نشان دهد که ائمه(ع) روزگار خود را به گوشه‌نشینى و عبادت سپرى نمى‏‌کردند؛ بلکه کار کردن را عبادت مى‌‏دانستند. از گزارش‌هاى تاریخى استفاده مى‌‏شود که معصومان در تولید ثروت پیشگام بوده‌‏اند. درآمد آنان از راه کارگرى، دامدارى، کشاورزى، تجارت و گاه بیت‌‏المال بوده است. همچنین آن‌ها درآمد خود را صرفاً برای خانواده هزینه نمی‌کردند؛ بلکه از آن برای رفع نیاز نیازمندان، اصلاح بین شیعیان، آزادى بردگان و مقوله‌ی وقف نیز استفاده می‌کردند. ادامه 

دو ویژگی مهم این طرح این است که اولاً ویژه حوزه‌های علمیه است؛ ثانیاً به مسائلی که در خصوص شخصیت اجتماعی، سیاسی و انقلابی و نیز شئون علمی و مرجعیتی و ویژگی‌های فردی و مدیریتی رهبران نظام اسلامی در ایران (امام خمینی و آیت‌الله خامنه‌ای) در مجامع و اقشار مختلف حوزه‌ای مطرح می‌گردد، نیز می‌پردازد. ادامه 

این طرح در راستای کلان‌پروژه وضعیت شیعه در دوره ائمه(ع) با هدف بررسی همه ابعاد زندگی شیعیان در عصر امام باقر(ع) تدوین گردیده و هدف اصلی آن، دستیابی به هویت شیعیان و آشنایی با جایگاه علمی، اجتماعی و سیاسی آن‌ها در جامعه آن عصر، ارتباطات گروه‌های مختلف شیعی با یکدیگر، با اهل سنت، غیرمسلمانان و به‌ویژه دستگاه حاکمه است. ادامه