گزارش کنفرانس

دبیر کنفرانس: در این همایش به‌دنبال توجه به این نکته هستیم که جریان‌سازی علمی در حوزه ایجاد نظامات حاکمیتی برآمده از ارزش­‌ها، بدون دست دادن و همراهی سه بخش حوزه، دانشگاه و نهادهای حاکمیتی و مدیران، ممکن نیست. اگر می‌­خواهیم دولت اسلامی محقق شود، حوزه باید به شکل کامل، ضلع سوم را ایجاد کند. منظور از حوزه نیز، متن حوزه، یعنی حوزویان است؛ نه فقط بخش خاصی از طلاب که در بخش حاکمیتی طرف مشورت هستند.

گزارش اجمالی همایش

آیت‌­الله هادوی تهرانی با بیان این‌که افراطی‌گری غیردینی نیز یکی از وجوه افراط است، افزود: سکولاریسم از جمله‌­ی همین افراط­‌هاست. این استاد حوزه­‌ی علمیه تدبر و تفکر را مسیر برون‌رفت از اسلام‌هراسی امروزین دانست و گفت تفکر در اسلام، لزوماً به معنای اندیشیدن نیست؛ بلکه نظامی منسجم برای قیاس ادیان با یکدیگر و نیل به درک متقابل و زندگی مسالمت‌آمیز قلمداد می‌­شود.

بازخوانی رابطه روحانیت و نظام (۴)؛ حجت‌الاسلام والمسلمین محمدهادی مفتح در گفت‌وگو با مباحثات:

گروه­‌های مختلفی برای انقلاب مبارزه می‌­کردند و شکنجه می‌­کشیدند؛ ولی مردم به­‌واسطه سخن آن‌ها به میدان نیامدند؛ بلکه به پیروی از مراجع تقلید، روحانیت و حوزه‌­ها به میدان آمدند. لذا طبیعی است که نظام را با حوزه یکی بدانند و ن­توانند ببینند که حوزه می‌گوید من در مقابل این حکومت و نظام هیچ مسئولیتی ندارم. فرزندان مردم به­‌خاطر حرف مرجعیت و حوزه به شهادت رسیدند.

استاد سروش محلاتی:

قبل از انقلاب ما فقط به همین ادله مراجعه می­‌کردیم و در حجره می­‌نشسیتم و استنباط می‌­کردیم و فتوا می‌­دادیم. فقها و بزرگانی بودند که چون مقتضیات زمان را نمی‌شناختند، می‌گفتند این حرف‌هایی که در کتاب‌ها نوشته شده به راحتی قابل اجراست. امام در این‌گونه موارد با محک عینیت و واقع­‌گرایی وارد شدند تا ببینند اجرای چه چیزی ممکن است و چه چیزی ناممکن. فقه قبل از انقلاب، فقه تئوری و مدرسه‌­ای بود. اگر ما هم­چنان در فضای قبل از انقلاب مانده بودیم، هزارسال دیگر هم، وضع به همان منوال بود.

بازخوانی رابطه روحانیت و نظام (۲)؛ آیت‌الله سید محمد غروی در گفت‌وگو با مباحثات:

تا وقتی که کلیت نظام، اسلامی باشد، حوزه از آن حمایت می‌­کند. نظام مولود حوزه است و حوزه در ارتباط با اشتباهاتی که در قسمت­‌های مختلف ممکن است وجود داشته باشد، گوشزد می‌­کند و نمی‌­گذارد انحرافی پدید آید. نه مرجعیت قم و  نه مفاخر حوزه و مدرسین منفعل نیستند که در نهایت سپر شوند و نظام هم شأنش بالاتر از این است که برخورد ابزاری نسبت به حوزه داشته باشد و حوزه را سپر قرار بدهد.

بازخوانی رابطه روحانیت و نظام(۱)؛ آیت‌الله احمد بهشتی در گفت‌وگو با مباحثات:

حوزه نباید به گونه‌­ای عمل کند که تلقی مردم این باشد که حامی مطلق است و کاری ندارد به این‌که آن‌چه از آن حمایت می‌کند، نقطه قوت است یا نقطه ضعف. حوزه باید مراقب این جهت باشد که اگر هم سپر است، در برابر خدمات سپر باشد و در برابر عیوب، مطالبه‌­گر. درحقیقت زبان مردم باشد و مطالباتی ­که مردم از نظام دارند، حوزه هم باید از نظام داشته باشد.

گزارش مناظره حجج الاسلام والمسلمین محمدتقی سبحانی‌ و پارسانیا با موضوع:

سبحانی: در دانش تجربی امروز، اساساً نه استقرایی وجود دارد و نه کسی استقرا و تجربه را به برهان برمی‌­گرداند. امروز منطق تولید دانش، حداقل دربخش بزرگی از دانش‌­های طبیعی و انسانی، خلق فرضیه­‌ها در باب واقعیت، به آزمون گذاشتن آن‌ها و نشان دادن کارآمدی و تأثیر آن‌هاست/پارسانیا: کارآمدبودن یک نظریه و جواب‌دادن در عمل، دلیل بر درست بودن آن نیست. اگ نظریه‌ای مبانی فرهنگی خودش را اشراب و فرهنگ ما را تخریب می­‌کند موظفیم به‌سرعت فرهنگمان را مصونیت بخشیم.