علامه حلی کوشیده بود تا با استدلال‌ورزی و خردگرایی، منظومهٔ فکر شیعه را انضباط بخشد. او در مواجهه با دو جریان اعتزالی و اشعری، شیوه‌ای خردپذیر را در معرفی مکتب تشیع برگزید. عقل‌گرایی او نه در دام اعتزال می‌افتاد و نه تن به اندیشه‌های اشعری می‌داد.