معرفی کتاب

نویسنده در جای‌جای این اثر تأکید دارد که بالندگی یا زوال هر حوزه، به واسطهٔ علمایی بوده که در هر حوزه‌ای قدم می‌گذاشته‌اند. به همین دلیل حوزه سامرا با حضور میرزای شیرازی اوج گرفت و با رحلت او رو به خاموشی رفت و به همین دلیل حوزهٔ قم، هنگامی که آیت‌الله حائری از اراک به قم دعوت می‌شود، دوباره بالنده می‌شود و یکی از تاریخی‌ترین حوزه‌های شیعه را رقم می‌زند.

بغداد پایتخت علمی و فرهنگی جهان اسلام لقب گرفته بود و مرکز مجادلات فکری و عقیدتی به شمار می‌رفت. اکثر مذاهب و نحله‌های فکری در این شهر حضور داشتند و مباحثات و منازعات عقیدتی را در این شهر رونق می‌بخشیدند. مناظره‌ها و گفت‌وگوهای دراز دامنی در این شهر و میان دانشمندانِ مذهبی در جریان بود.