با مروری بر آثار شهید صدر (رض)، چه کتب و مقالات، و چه سخنرانی‌ها و دروس وی، به این نکته پی می‌بریم که گویی در ذهن وی طرح و نقشه‌ای جامع و کلان از ابعاد تعالیم و آموزه‌های اسلامی در علوم و معارف مختلف، موجود بوده که در کنار یکدیگر، با چیدمانی منظم و مسنجم و هدفمند، بنایی عظیم و متقابل را تشکیل داده و به آن استحکام و دوام و جمال و جلال بخشیده‌اند. در ترسیم این بنا، هر بخشی، نقش و سهم و وظیفه‌ای دارد و از سواد و مصالح خاص خود ساخته شده‌اند، اما با این حال، ارتباط هر یک از این اجزا با یکدیگر و کنار هم قرار گرفتن آنهاست که یک بنا را تشکیل می‌دهد. ⬿

بر اساس روایت شیخ علی کورانی؛

کورانی خود نقل می‌کند که بارها مسائلی را با شهید صدر مطرح می‌کرده و از آنجا که گمان داشته وی از رهبران حزب است از او راه حل تقاضا می‌کرده است که هر بار با خودداری شهید صدر از پاسخ دادن و ارجاع وی به ابوعصام مواجه می‌شده است. البته هیچ‌گاه از شهید صدر سخنی دال بر انکار حضور او در رهبری الدعوة نشنیده بوده و لذا تا مدت‌ها بر این گمان بوده که وی نیز از رهبران حزب است. ⬿

فقه در حوزه نجف؛

این سطور به مروری سریع بر آثار چهره‌های سرآمد عرصهٔ فقه اکتفا می‌کند. البته به خاطر ضیق مجال، از ذکر نام ده‌ها تن از فقهای بزرگ و تلاش‌هایشان در دو قرن اخیر و خصوصاً در دوران معاصر که دوران اوج شکوفایی نگارش‌های فقهی بوده، چشم پوشیدیم و به مروری تاریخی بر برخی چهره‌های بزرگ تاریخ فقه و نکاتی که در این میان وجود دارد اکتفا کردیم. ⬿

کتاب اندیشه‌های حکمی و اجتهادی شهید صدر به کوشش ابوالفضل عنابستانی و تحت نظارت حجت‌الاسلام و خسروپناه و به همت مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران منتشر شد. در بخشی از مقدمه این کتاب آمده است: یکی از متفکران و نظریه­‌پردازان معاصر که متأثر از مبانی دینی، نظریه خاصی را درباره علم دینی ارائه نموده است و رهیافت او در نظریه­‌پردازی دینی و تحقیقات علوم انسانی اسلامی به مثابه یک الگوی روشی می­‌تواند مورد بررسی، تحقیق و تکمیل قرار گیرد «شهيد آيت‌الله سيدمحمدباقر صدر(ره)» می‌باشد. ⬿

درس خارج، برترین و بالاترین مرحله از درس‌های حوزوی در زمینه فقه و اصول به شمار می‌رود. این برتر بودن به آن دلیل است که اجتهاد، جایگاهی بسیار بالا در اسلام به‌ویژه تشیع و آن هم در عصر غیبت دارد که ما راهی به ‌سوی دریافت احکام از معصوم نداریم و باید به مجتهد مراجعه کنیم. اجتهاد در مرحله درس خارج شکل می‌گیرد؛ به همین جهت، مرحله‌ای مهم و اثرگذار و از هر جهت، درخور توجه و اهمیت است. با این وصف، و به‌ رغم این اهمیت، موضوع مطالعه قرار نگرفته، و چیستی، فرهنگ، فایده‌ها و روش آن، بررسی نشده است. ⬿