رهبر شهید پیش از انقلاب اسلامی با طرح نظریه «انسان ۲۵۰ ساله»، سیره فکری و عملی اهلبیت(ع) را یک خط پیوسته دانست که در طول دو قرن و نیم با روشهای گوناگون ظهور یافته است. در این نظریه «شخصیت» اهلبیت یکی است در حالیکه شخص آنان «متعدد»است.
این دیدگاه در سال ۱۳۵۰ و نسبت به سیره اهلبیت(ع) مطرح شده اس ت اما ارتباط آن با سال ۱۴۰۵ و اتفاقاتی که در حال رخ دادن است، چیست؟
به عنوان مقدمه باید گفت دهههاست که بخشی از پژوهشگران عربی و غربی در مطالعات حوزه علمیه و همچنین تعدادی از حوزویان غیرهمسو با نظام اسلامی، همواره روایتی از حوزه علمیه پرسابقه نجف اشرف مطرح نمودهاند که در تقابل فکری و فرهنگی با حوزه علمیه قم و اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) و رهبر شهید(ره) قرار داشته است. اندیشکدههای عربی ـ غربی راهبرد تقویت و برجستهسازی حوزه علمیه نجف در برابر قم را سرلوحه پیشنهاد دادند تا با برجستهسازی نجف به عنوان مهد «اسلام اجتماعی و مدنی»، حوزه علمیه قم و اندیشه انقلاب اسلامی مبتنی بر اسلام سیاسی به حاشیه رانده و کمرنگ گردد. حوزویان مخالف جمهوری اسلامی نیز با ادعای مخالفت عالمان سنتی حوزه نجف با جمهوری اسلامی و حوزه قم، از نجف به عنوان مأمن آرزوهای خود یاد نموده و حتی طلاب را به هجرت به نجف اشرف تشویق مینمودند.
اما واقعیتی که در حال انتشار در فضای مجازی است با روایتی که دههها ترویج شده است، از زمین تا به آسمان تفاوت دارد:
- خطبای معروف عراق همچون سید علی طالقانی، شیخ زمان الحسناوی و شیخ جعفر ابراهیمی و شیخ احمد سلمان مردم را دعوت به مشارکت حداکثری میکنند.
- پیکر مطهر رهبر شهید پس از ۶ دهه دوری در میان جمعیت انبوهی که حتی در تشییع جنازه مراجع تقلید بزرگ نجف اشرف دیده نشده است، وارد صحن علوی میشود.
- آیتﷲ سید محمدتقی حکیم به عنوان بزرگ خاندان اصیل و ریشهدار «حکیم» بر پیکر مطهر رهبر شهید نماز میخواند.
- آیتﷲ سیدمحمدرضا و سیدمحمدباقر سیستانی فرزندان مرجع عالیقدر نجف اشرف، آیتﷲالعظمی سیدعلی سیستانی علاوه بر حضور در صحن مطهر جهت تشییع، برای عرض تسلیت به دفتر رهبری شهید در نجف اشرف میروند.
- آیتﷲ شیخ محمد یعقوبی مرجع تقلید ساکن نجف خود را به تشییع جنازه رسانده است.
- آیتﷲ شیخ محمد سند در اظهاراتی رهبر شهید را اثبات کننده ابرقدرتیِ دولت اهلبیت علیهمالسلام در دنیا، توصیف مینماید.
- حجتالاسلام مقتدا صدر با صدور بیانیهای مردم را تشویق به حضور در مراسم تشییع پیکر رهبر شهید نموده و خود در مراسم حضور دارد.
- جمعیت قابل توجهی از افراد داخل صحن شریف از طلاب و روحانیون نجف هستند.
- سید عیسیالخرسان تولیت حرم امیرالمومنین از هیئت ایرانی شامل رئیس جمهور و حجتالاسلام سیدمصطفی خامنهای، استقبال گرمی نمود و گروههایی از اعضای بیوت مراجع تقلید، مدرسان درس خارج و فضلای نجف ضمن دیدار با فرزند بزرگ رهبر شهید، مراتب تسلیت خود را ابراز میکنند.
- شیخ عبدﷲ الدجیلی معروف به «خطیب المراجع» در تشییع جنازه مشغول مرثیه سرایی میشود.
- آیتﷲ سیدمحمدتقی مدرسی از مراجع تقلید کربلا پیش از رسیدن پیکر مطهر عبا از دوش برداشته و در میان عزاداران قرار میگیرد.
- نماز بر پیکر رهبر شهید در حرم حسینی و عباسی توسط حجتالاسلام شیخ عبدالمهدی کربلایی و حجتالاسلام سیداحمد صافی تولیت شرعی حرم سیدالشهداء و حضرت عباس(ع) اقامه میگردد.
پیام این واقعه تبلور عملی نظریه «انسان ۲۵۰ ساله» در دوران غیبت امام مهدی(عج) است. همانگونه که معصومین یک پیکر واحد و در یک جهت اما با روشهای گوناگون بودهاند، قم و نجف نیز علیرغم روشهای متفاوت، در یک مسیر گام برداشته و یک هدف را دنبال میکنند. صحنهای که سالها تلاش شد تا محقق نشود و نجف به عنوان «دیگری» قم معرفی گردد اما این تشییع جنازه همه این تلاشها را به باد داد!
نگارنده پیشنهاد میدهد پژوهشکدههای غربی و عربی با تحلیل صحنههای تشییع جنازه رهبر شهید در عراق، دست به بازاندیشی در آراء خود زده و بار دیگر حوزه علمیه نجف اشرف را متناسب با واقعیت کف میدان مورد مطالعه قرار دهند. برخی حوزویان غیرهمسو نیز بیش از این سنگ حوزه علمیه نجف را در تقابل با حوزه قم و انقلاب اسلامی به سینه نزنند تا بیش از این اسباب آبروریزی برای خود فراهم نکنند. شاید اینگونه پیامهای نیشدار و پرکینه برخی عمامهبه سرهای لندن نشین که ناشی از خشم و سردرگمی آنان است، قابل فهم باشد!