به مناسبت نکوداشت آیت‌الله سید محمود هاشمی شاهرودی

دو سال پس از آنکه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی رئیس پیشین مجمع تشخیص مصلحت نظام در دی ماه ۱۳۹۵ از دنیا رفته بود، جانشین او آیت‌الله سید محمود هاشمی شاهرودی نیز ماه دی در سن ۷۰ سالگی از دنیا رفت. تا …

نقد کتاب

اقتصاد روحانیت؛ از مسأله‌سازی تا نظام‌سازی

نقش نظام سیاسی کشور در شکل‌دهی به نظام اقتصادی روحانیت نقش بی‌بدیلی است. اکنون کارآمدی و روزآمدی حوزه‌های علمیه در ادای وظایف اصلی‌شان موکول به اصلاح نظام مالی و معیشتی طلاب شده و

دو اصل امنیت و سلامت روانی جامعه

در این روزها که ماه صفر پایان یافته، همانند چند سال گذشته شاهد بحث‌هایی در میان کاربران فضای مجازی پیرامون اینکه آیا باید عزاداری را تا فاطمیه ادامه دهیم، یا دو ماه محرم و صفر کفایت می‌کند، هستیم. پنج سال پیش نیز که آیت‌الله‌العظمی شبیری زنجانی در یک تذکر خیرخواهانه، خواهان عدم افراط در عزاداری‌ها شدند، انگ‌زنی‌هایی متوجه این مرجع تقلید برجسته شد

به‌مناسبت سالگرد درگذشت

به نظر بسیاری از بزرگان حوزه، شریعتی با طرح خود به‌عنوان یک رقیب روحانیت در تفسیر و شناخت دین، راه هرگونه هم‌گرایی را بسته و راهی موازی در پیش گرفت که هیچ‌گاه هم‌سو و هم‌راه با مسیر حوزه نخواهد شد. پس ادامه واکنش به شریعتی به منزله مشروعیت بخشیدن به یک رقیب نامشروع تلقی خواهد شد.

دیدار اخیر او با بن‌سلمان و کمک‌های مالی گسترده عربستان به مقتدا نشان داد که این سید همچنان جوان، با همه قوا وارد بازی پیچیده سیاست بین‌الملل نیز شده است. بعید به‌نظر می‌رسد که او با این شتاب‌هایی که در سابقه خود ثبت کرده، بتواند حمایت جدی و مستمر مرجعیت نجف و یا سیاستمداران برجسته را کسب کند. با حضور مقتدا دولت آینده عراق نیز نوسان‌ها و بی‌ثباتی‌های جدی‌تر و بیش‌تری را تجربه خواهد کرد. عراق پس از داعش، روزهای پر ابهام‌تری پیش رو دارد.

حاشیه‌ای بر مناظره امیرحسین ترکاشوند و حسین سوزنچی

یکی از ادعاهای ایشان این بود که همه فقها می‌گفته‌اند باید زن را در خانه حبس کرد. جالب این‌جاست که در ادامه گفتند برای اثبات این ادعا به روایات باب «استحباب حبس المرأة فی بیتها» رجوع کنید. یعنی ایشان با خونسردی کامل و در یک مناظره زنده با حضور مخاطبین حاضر در جلسه و مخاطبین اینترنتی از «استحباب»، برداشت وجوب کرده و بین «روایت معصوم» و «فتوای فقها» هم خلط می‌کند و سپس حکم می‌دهد.

به بهانه صدور بیانیه جمعی از علمای قم درباره آیت‌الله سید کمال حیدری

بیانیه‌ی علمای حوزه علمیه قم را می‌توان اعلام یک مرزبندی مجدد علمی و اعتقادی فقها با جریان‌هایی دانست که در سید کمال حیدری متبلور شده‌اند؛ نخست: عرفان‌گرایی ابن‌عربی-صدرایی؛ و دوم: قرآن‌گرایی و عقلانیت غیر نقلی. مرزبندی نخست، سابقه طولانی در تاریخ تشیع دارد و دومی نیز بیش‌تر محصول تحولات فکری دوره معاصر است.

کارنامه مرحوم هاشمی رفسنجانی؛ به‌مثابه یک شخصیت حوزوی (به‌مناسبت اولین سالگرد درگذشت)

وی در برگه بازجویی ۱۴ اسفند ۱۳۴۳ گفته است: «نوعاً طرز تفکر من و بسیاری از دوستانم این است که روحانیت باید از وضع فعلی خارج شود؛ شرایط و قیود تحصیلی و ابتدا و انتهای تحصیل و… راجع به سیاست هم معتقدیم که روحانیون نباید بی‌دخالت باشند و آیت‌الله خمینی را هم شخص مقدس و خوبی می‌دانیم… مختصر اختلافی نیز ممکن است با آقای خمینی از نظر تشخیص موضوعات و مسائل فقهی داشته باشیم و در این صورت از ایشان تبعیت نمی‌کنیم…»

رشدیه هشت سال پس از وفات آقای حائری هم در قم زندگی و فعالیت کرد. حمایت شیخ مؤسس و دیگر مراجع قم از رشدیه را باید نکته مغفول تاریخ تأسیس نظام آموزشی نوین ایران دانست. اما در نجف اگرچه آیت‌الله‌العظمی سید ابوالحسن اصفهانی رویکرد منفی اتخاذ نکرد، ولی نائینی مشروطه‌خواه در دوره مرجعیت خود رویکردی مشابه شیخ فضل‌الله نوری در قبال مدارس جدید داشت.

نگاهی به رویکردهای فرهنگی و اجتماعی آیت‌الله حائری شیرازی

ایده‌پردازی‌ها، انتقادات و رویکردهای فرهنگی و اجتماعی مرحوم حائری شیرازی که در کنار نگاه سیاسی اصولگرایانه وی دارای انسجام ظاهری نمی‌نمود، در تطابق با زمینه‌های اجتماعی نیز دچار ابهامات و ناهمگونی‌های ملموسی بود. شاید او در ابتدای طلبگی‌اش از این سخن موریس مترلینک الهام گرفته بود که هر قدمی به‌سوی هدفی نامشخص برداریم، ارزشمندتر از طی مسافت‌های طولانی است که در گذشته برای نیل به پیروزی‌های درخشان قدیمی برداشته‌ایم.