بر اساس این مجوز نشریه «فقه حکومتی» از نخستین شماره دارای رتبه علمی ترویجی است. این نشریه در حوزه حکومت اسلامی و مردمسالاری دینی اقدام به انتشار مقالاتی با نگاهی آسیبشناسانه میکند. تا کنون سه شماره از آن به چاپ رسیده و شماره چهارم نیز در دست چاپ است. صاحب امتیاز نشریه، حجت الاسلام والمسلمین محمدجواد ارسطا و مدیرمسئول و سردبیر آن حجت الاسلام والمسلمین حسین جوان آراسته است. ادامه …
پیشترها مرجع اعلم کسی بود که بتواند فتوایی سازگارتر با منابع فقهی و بهویژه قرآن و روایات داشته باشد. به همین دلیل همواره بر مفهوم اعلمیّت تأکید میشد. در حالی که در مرجعیّت بهمعنای امروزیناش بیشتر به سودمندی فتاوا و نیز آگاهی فقه از مسائل اجتماعی تکیه میشود. بر اساس این روند، نسل آینده مراجع شیعه بیشتر بر سودمندی نظرات فقهی خود تأکید خواهند داشت و مردم دنبال فقیهی هستند که فتاوای او بتواند زندگی روزمرهی آنها را به سامان رسانده و برایشان سودمندتر باشد. ادامه …
مبنای اصلی ایشان چنین است که از نگاه فقهی، تفاوتهای حقوقی و فقهی بین زن و مرد را تنها در صورتی میتوان پذیرفت که دلیل معتبر شرعی بهصورت نص یا ظهور، بر اثبات آن وجود داشته باشد؛ وگرنه موضوع، داخل در قلمرو منطقهالفراغ یا اباحه خواهد بود و منطقةالفراغ یک عنصر متغیّر، متحرک و سیال است که با تغییر شرایط زمان و مکان قابل تغییر است. ادامه …
به نظر بسیاری از بزرگان حوزه، شریعتی با طرح خود بهعنوان یک رقیب روحانیت در تفسیر و شناخت دین، راه هرگونه همگرایی را بسته و راهی موازی در پیش گرفت که هیچگاه همسو و همراه با مسیر حوزه نخواهد شد. پس ادامه واکنش به شریعتی به منزله مشروعیت بخشیدن به یک رقیب نامشروع تلقی خواهد شد. ادامه …
بهنظر میرسد نظریه ولایت فقیه، حداقل آنچنان که آیتالله منتظری در دوره اول زندگیاش میگوید راه حلی برای رفع این تناقض است. آقای منتظری اول، در کتاب منابع فقهی حکومت اسلامی، اعلام روز عید فطر و بسیاری از احکام فقهی دیگر را که نمودهای اجتماعی روشنی دارد، از جمله اختیارات و وظایف حاکم اسلامی و تبعیت از آن را وظیفه همه مسلمانان میداند. ادامه …
پیش از آنکه مجله خیمه دست به انتشار چنین فهرستی بزند، مجله تقریرات، مراجع احتمالی آینده در حوزههای قم و نجف را در ضمن یادداشتی تحلیلی به قلم علیاشرف فتحی معرفی کرده است. انتظار میرفت مجله خیمه اگر در پی تلاشی دوباره در این جهت است، بتواند نکاتی تازه بر گزارش تقریرات بیفزاید، نهآنکه تنها به انتشار فهرستی از اسامی به همراه اطلاعاتی عمومی درباره آنها بپردازد. ادامه …
هر چند نمیتوان جنسیت را در استنباط احکام از ادله عقلی و نقلی دخیل دانست، اما بنا به گفتهی برخی از بانوان سطوح عالی حوزه، به علت نوع ابتلای زنان، احتمال خطای استنباط احکام فقه النساء در صورت استنباط زنانه به حداقل خواهد رسید. مناقشات فقه زنان علاوه بر مناقشات استنباطی، به چالشی با رویکرد اعتقادی تبدیل شده؛ طوری که بسیاری از بانوان مترصد فرصتی برای بهرهگیری از احکام ثانویه برای رفع برخی موانع هستند. ادامه …
یک مسیر برای اسلامیسازی و بومیسازی علوم انسانی ازجمله علوم سیاسی این است که از مبانی سکولاریستی و غیردینیاش ارتزاق نکند و بر مبانی انسانشناسی مطرح در حوزهی فلسفه و حکمت و فقه و اخلاق اسلامی تکیه کند/اگر ابزار حکمت متعالیه در اختیار شهید مطهری نبود، نمیتوانست نقدی بر مارکسیسم بنویسد. ادامه …
معیار فقها در تعیین آغاز ماه، سنت دینی سلف است که آغاز ماه را با رؤیت تعیین میکردند. اما پرسش اینجاست که آیا مؤمنین سلف در قرون گذشته، امکاناتی جز چشم و رؤیت برای تعیین اول ماه داشتند؟امروز میتوان از امکانات و ابزارهای جدید و از دادههای علم نجوم در تعیین آغاز ماه استفاده کرد؛ بدین ترتیب که حلول و تولد ماه نو را معیار قرار داد و هر قسمت از کره زمین که وارد شب شد، در آنجا آغاز ماه محسوب شود. ادامه …
نشست اخیر جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با رئیس و دوتن از اعضای جامعه مدرسین اما، نوید دهندهی روشی صحیح در ابراز نظر درباره مسائل جامعه است. این نهاد بهواسطه جایگاه خاصی که دارد از موضع کاملاً پدرانه بهترین روش را اتخاذ نمود و در جلسهای سعی کرد ابعاد موضوع را بررسی و نظرات را شنیده و به صورت مستقیم نیز نظرات خود را به مقامهای مسئول تصمیمگیر انتقال دهد. ادامه …
