نوع تعامل روحانیت با محیط پیرامون خود در تمام عرصه‌های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و حتی اقتصادی طی چند سال اخیر، دچار تغییرات اساسی شده است. جایگاه روحانیت به عنوان گروه مرجع، مورد خدشه قرار گرفته و گزارش‌هایی از تنزل قابل توجه روحانیت در مرجعیت منتشر شده، از لحاظ اقتصادی برنامه‌های توسعه‌ای حوزه‌های علمیه بیش از آنکه متکی به حمایت‌های مردمی باشد به بودجه‌های دولتی وابسته گشته

گزارش نشست علمی (مناظره)

دکتر حقیقت: با نوعی رادیکالیسم مواجهیم که در نو فردیدی‌ها، فرهنگستانی‌ها، مصباحی‌ها و کلیسای ارتدوکس روسیه ریشه دارد و این یک هشدار است که ممکن است دامن حوزه را بگیرد و نشستی که در فیضیه انجام شد، با این هشدار در ارتباط است.

دکتر محمدرضا تاجیک در گفت‌وگو با مباحثات:

به قول بزرگی، نخبگان و گروه‌های مرجعی که نتوانند در مقاطع خاص تاریخی به مثابه قسمتی از راه حل مشکلات مردم نقش‌آفرینی کنند، به‌طور فزآینده‌ای به قسمتی از مشکل، معضل و بحران تبدیل خواهند شد.

کاهش روز‌افزون سرمایه اجتماعی روحانیت نیز دیگر همانند گذشته قدرت بسیج و هدایت افکار عمومی را ندارد. طبیعتاً از چنین حوزه‌ای که سلاح انقلاب و اصلاحاتش به «توجیه» وجود نظام اسلامی بر زمین مانده و از سوی دیگر به واسطه عدم توجه لازم به پیوند اجتماعی، پشتوانه مردمی خود را کمرنگ کرده است نمی‌توان انتظار داشت در تحولات اجتماعی نقشی فراتر از تألیف کتاب، بیانیه‌نویسی و برگزاری تجمعات مقطعی ایفا نماید.

در سال ده‌ها هیأت خارجی با مراجع، علما و مراکز علمی قم دیدار می‌کنند. به اعتقاد بنده قریب به اتفاق این دیدارها برای کسب اطلاع از مواضع طرف مقابل است. حضور برخی از دیپلمات‌ها یا حتی نیروهای سرویس‌های امنیتی در این گروه‌ها کاملاً بدیهی است. اگر نگاه واقع‌بینانه داشته باشیم این دیدارها فرصتی است برای تبیین دیدگاه‌های اعتقادی، فرهنگی و سیاسی.

یادداشت وارده

روحانیت و اسلام مسلط بر دولت از یک سو تحت فشار منطق درونی دولت و قدرت سیاسی در معرض سکولاریسم و حرکت در مسیر ضد خود قرار دارد، و از سوی دیگر در رقابت دائم با حوزه‌های علمیه و مراجع تقلید قرار گرفته است. این وضعیت بغرنج امکان هرگونه تعادل نسبتاً پایداری را بین دین و دولت به‌عنوان دو مرکز اقتدار خارجی از بین برده.

حجت‌الاسلام والمسلمین احمد رهدار در گفت‌وگو با مباحثات:

بعد از انقلاب ۸۰۰ پیش‌نویس قانون اساسی ارائه می‌شود که سهم حوزه علمیه دو پیش‌نویس بود! همین مسأله نشان می‌دهد که ما آدم‌هایی عمیق و غیرمفید هستیم و حتی نمی‌توانیم صورت‌بندی کلان اداری کاری را که خودمان راه انداخته‌ایم انجام بدهیم.

یادداشت وارده

جامعه‌شناسان معتقدند در جوامع فردگرا اجرای امر به معروف و نهی از منکر مخلّ نظم و امنیت اجتماعی تلقی می‌شود؛ لذا در عصر فردگرايی به معنای گسترده‌اش، امر به معروف و نهی از منکر مخل نظم اجتماعی است؛ زيرا همبستگی اجتماعی به اين معنا نخواهد بود که «چو عضوی به درد آورد روزگار، دگر عضو‌ها را نماند قرار…

هرچند مسأله‌ای به نام خشونت‌های اجتماعی و خیابانی از دیرباز مطرح بوده و سابقه‌ای چند ده ساله در مطالعات و پژوهش‌های اجتماعی و روان‌شناختی دارد، اما پدیدهٔ خشونت علیه روحانیت، از معضلات نوپدید است؛ به‌ویژه اینکه این خشونت‌ها از خشونت کلامی گذشته و به خشونت فیزیکی در حد اقدام به قتل رسیده است.

یادداشت وارده

مخاطب اصلی سخنان برنامه مدرسه فیضه چه کسی باید باشد؟مؤسساتی که با هدف تمدن‌سازی و پاسخ به مسائل روز بیش از دو دهه است بودجه‌های رسمی دریافت می‌کنند و صدها نفر در قالب هیأت علمی و کارمند در استخدام دارند یا طیفی که ادعایی در تمدن‌سازی ندارند و معتقدند باید با تقویت فقه و اصول، چارچوب کلی اسلام را حفظ نمود و نسبت به نظام اسلامی هم آمر به معروف و ناهی از منکر بود؟