طلاب و مسأله معیشت (۳)

اگر تابوی ارزش‌گذاری مالی برای فعالیت‌های طلبگی شکسته شود و اگر از ابتدا درآمدهای طلبگی مبتنی بر ارزش مالی تخصص‌های حوزوی،‌ در برنامه هدایت تحصیلی طلاب قرار گیرد، شاید بتوان فشار معیشت طلاب را به جای بودجه‌های حمایتی و وجوهات شرعی، بر روی شانه‌های قدرتمند تخصص و تجربه‌های طلبگی نهاد. موارد بسیار متعددی را می‌شود یافت که کارهای دقیقاً حوزوی و طلبگی،‌ دارای ارزش مالی‌اند و عده‌ای خریدار آن خدمات و محصولات‌‌اند.

به بهانه آغاز سال تحصیلی حوزه‌های علمیه

علم و تقوا دو بال پرواز برای هر طلبه است که اگر به هر کدام از این دو کم‌توجهی شود زیان‌های فراوانی متوجه طلبه خواهد شد. معراج السعاده مرحوم نراقی را روزی یک صفحه بخوانید و تا حد توان به آن عمل کنید.

مروری بر برخی سخنان مراجع و علما

برداشت برخی صاحبنظران و چهره‌های محوری حوزه‌های علمیه از استقلال حوزه، مدیریت مستقیم از سوی مراجع است؛ درحالی‌که برخی دیگر، استقلال حوزه را استقلال از دولت می‌دانند و عده‌ای دیگر این استقلال را به‌معنای نظارت و نصیحت در رابطه با نظام اسلامی تلقی کرده‌اند.

در گفت‌وگو با پروفسور پیر لوری استاد عرفان اسلامی دانشگاه سوربن و حجت‌الاسلام دکتر سعید جازاری استاد دانشگاه کاتولیک فرانسه مطرح شد:

اختصاصی مباحثات

باید به‌دنیا نشان بدهید که جریان‌های مختلفی در تشیع حضور دارند؛ تعدد جریانات نشانه‌ی شکوفایی است و به محققین غربی نشان می‌دهد که در تشیع، افکار و مکاتب مختلفی حضور دارند که در عین تعدد، در کلیتی به‌نام تشیع به‌هم وابسته‌اند.

حجت‌الاسلام والمسلمین رسول جعفریان در مراسم جشن بیست‌سالگی کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران:

بنده هرچند بیست سال است در این‌جا مشغول جمع‌آوری کتاب بوده‌ام؛ اما الآن دیگر اعتقادی به کتاب (یعنی کتاب چاپی و کاغذی) ندارم و آرزو می‌کنم روزی برسد که ما بدون کاغذ و قلم، علم را حفظ کنیم و نشر دهیم. ما باید برای رسیدن به این آرزو تلاش کنیم. حوزه‌ی علمیه هم باید در این زمینه پیشگام باشد؛ هرچند بنده اعتقاد دارم حوزه همین الآن هم نسبت به دانشگاه در این زمینه پیشگام است.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضا اسلامی

باید طلبه‌هایی در صنف‌های مختلف داشته باشیم که زبان‌های خارجی را بلد باشند. الان زبان اسپانیولی خیلی برد دارد؛ چندنفر طلبه به این زبان آشنا هستند؟ ما با بعضی افکار و اندیشه‌هایی که در جهان غرب عرضه می‌شود هیچ آشنایی نداریم؛ چون در زبان انگلیسی کار نکرده‌ایم و با دیدگاه‌های روز دنیا زیاد آشنا نیستیم. بعضی از ما فکرهای جدیدی که در دنیای علم حقوق در غرب مطرح می‌شود را از طریق ترجمه‌های عربی فرا می‌گیریم.

طلاب و مسأله معیشت (۲)

تأمل و برنامه‌ریزی برای آینده شغلی طلاب و تلاش برای تدوین اطلس مشاغل طلبگی، هرچند تلاشی ارزشمند و قابل تقدیر است، ولی اگر با تغییر مسیر آموزشی حوزه، تغییر متون و واحدهای درسی و نهایتاً تنوع مسیر آموزشی در حوزه همراه نشود، مسأله طلاب شاغل را حل نخواهد کرد و چه‌بسا پس از تدوین و تصویب و ابلاغ، به سندی دردسرساز و آیین‌نامه‌ای دست‌وپاگیر تقلیل یابد.

یادداشت وارده

آیا هر طلبه‌ای توانایی، استعداد، ذوق و بصیرت لازم برای تعامل با یک غیر مسلمان یا غیرشیعه را دارد؟ آیا رفع تزاحمات بین احکام شرعی (که در محیط بیگانه بسیار اتفاق می‌افتد) از هر طلبه‌ی و در هر سطحی برمی‌آید؟ از سوی دیگر تمحض در آموزش زبان و دائمی‌بودن آن امری است لابد منه؛ لذا کم نیستند طلابی که وارد این عرصه می‌شوند و طبیعتاً – اگر به هزاران دلیل بعد از چند ترم ناقابل انصراف ندهند – پس از مدتی فرصت کافی برای مطالعه دروس اصلی حوزوی نخواهند داشت.

طلاب و مسأله معیشت (۱)

به طلاب علوم دینی، شهریه‌ای پرداخت می‌شود تا بتوانند بهتر درس بخوانند و اهداف متعالی مد نظر حوزه علمیه و مرجعیت شیعه را تأمین نموده و علوم برآمده از قرآن کریم و میراث نورانی اهل بیت(ع) را فراگرفته و ترویج کنند. ولی آیا وضعیت کنونی شهریه، به چنین هدفی منتهی می‌شود؟

دغدغه‌های طلبگی محمدرضا نائینی

حوزه‌ی مستقل، همه‌چیز را واکسینه می‌کند؛ حوزه‌ی مستقل به‌معنای حوزه‌ی «ضد» نیست؛ به‌معنای حوزه‌ای است که از داخل خودشان اداره‌کننده هستند؛ حمایت و یا حتی انتقاد چنین حوزه‌ای باارزش‌تر است و باعث استحکام پایه‌ها می‌شود/حوزه‌ی انقلابی با شعار و راهپیمایی و… درست نخواهد شد. گاهی انسان احساس می‌کند کسانی دنبال درست‌کردن یک جو وحشت هستند. با این اعمال دل‌ها را نمی‌شود فتح کرد؛ باید دل حوزه‌ انقلابی باشد.