در سال دهها هیأت خارجی با مراجع، علما و مراکز علمی قم دیدار میکنند. به اعتقاد بنده قریب به اتفاق این دیدارها برای کسب اطلاع از مواضع طرف مقابل است. حضور برخی از دیپلماتها یا حتی نیروهای سرویسهای امنیتی در این گروهها کاملاً بدیهی است. اگر نگاه واقعبینانه داشته باشیم این دیدارها فرصتی است برای تبیین دیدگاههای اعتقادی، فرهنگی و سیاسی. ادامه …
روحانیت و اسلام مسلط بر دولت از یک سو تحت فشار منطق درونی دولت و قدرت سیاسی در معرض سکولاریسم و حرکت در مسیر ضد خود قرار دارد، و از سوی دیگر در رقابت دائم با حوزههای علمیه و مراجع تقلید قرار گرفته است. این وضعیت بغرنج امکان هرگونه تعادل نسبتاً پایداری را بین دین و دولت بهعنوان دو مرکز اقتدار خارجی از بین برده. ادامه …
خطبه حضرت زینب(س) در مسجد کوفه بدون شک حماسیترین بیانی است که در همان آغازین روزهای پس از واقعه عاشورای سال ۶۱ ایراد شد. به لحاظ ادبی متن این خطبه کاملاً شبیه به کلمات امیرالمؤمنین علی(ع) است. گاه فهم هر کلمه از آن حتی برای عرب نیز نیاز به دقّت در معنا و شرح دارد. حیدرقلیخان برای توضیح برخی عبارات این خطبه به مباحث اجتهادی ادبی ورود پیدا کرده. ادامه …
به آقای اعرافی، مدیر محترم حوزه عرض میکنم که این قبیل نوشتهجات نشان میدهد که اخلاق، ادب و رسم استادی و شاگردی در حوزه مرده است. ریشسفید در حوزه دیگر این روزها حرمتی ندارد. حریمهایی که امروز به راحتی در هم شکسته میشود، به راحتی به دست نیامده است. جناب استاد نائینی عزیز، ما را ببخشید ادامه …
بعد از انقلاب ۸۰۰ پیشنویس قانون اساسی ارائه میشود که سهم حوزه علمیه دو پیشنویس بود! همین مسأله نشان میدهد که ما آدمهایی عمیق و غیرمفید هستیم و حتی نمیتوانیم صورتبندی کلان اداری کاری را که خودمان راه انداختهایم انجام بدهیم. ادامه …
آیتالله حاج شیخ محمد جواهری متولد نجف و بزرگشدهٔ این حوزه هستند و به جبر روزگار مانند صدها نفر دیگر به ایران مهاجرت کردند. پس از سقوط صدام به حوزهٔ نجف بازگشتند و طی ۱۵ سال اخیر، ماههای مختلفی از سال را در نجف و الباقی را در ایران سپری میکنند. چگونه میتوان بازگشت ایشان به نجف ـ که طبق روال سالهای گذشته بوده است ـ را «مهاجرت» بنامیم؟ ادامه …
اگر سنت حسنهٔ متشرعهٔ مفید را به نام دین به مردم ندهیم، گرفتار بدعتگذاری هم نشدهایم. نباید سنتهای اینچنینی را به مردم، واجب دینی معرفی کنیم؛ بلکه باید به مردم بگوییم چنین سنتهایی، به حال ساحت فردی و جمعیِ دینداران مفید هستند؛ هرچند احتمال دارد با دلایل دیگری وجوب و لزومشان هم اثبات شود. ادامه …
جامعهشناسان معتقدند در جوامع فردگرا اجرای امر به معروف و نهی از منکر مخلّ نظم و امنیت اجتماعی تلقی میشود؛ لذا در عصر فردگرايی به معنای گستردهاش، امر به معروف و نهی از منکر مخل نظم اجتماعی است؛ زيرا همبستگی اجتماعی به اين معنا نخواهد بود که «چو عضوی به درد آورد روزگار، دگر عضوها را نماند قرار… ادامه …
بعضی از علما با نقد حکایات و روضههای نامعتبر و موهن عاشورا، آنها را از مصادیق تحریفات عاشورا به شمار آوردهاند. اما با این وجود عدهای نیز با تمسک به بعضی از قواعد فقهی یا بهرهبرداری از احساسات مذهبی کوشیدهاند هرآنچه به عنوان بدعت و خرافه معرفی شده، به عنوان سنت و شعائر بشناسانند. ادامه …
هرچند مسألهای به نام خشونتهای اجتماعی و خیابانی از دیرباز مطرح بوده و سابقهای چند ده ساله در مطالعات و پژوهشهای اجتماعی و روانشناختی دارد، اما پدیدهٔ خشونت علیه روحانیت، از معضلات نوپدید است؛ بهویژه اینکه این خشونتها از خشونت کلامی گذشته و به خشونت فیزیکی در حد اقدام به قتل رسیده است.