عملاً طلاب حوزه‌های علمیه و حتی اساتید هیچ سهمی در انتخاب مدیران و تعیین سیاست‌های کلی و حتی مسائل جزئی اجرائی حوزه‌های علمیه ندارند و جالب این‌جاست که این روند تشکیلاتی تا کوچک‌ترین مدرسه علمیه شهرستان‌ها نیز جاری است. در کنار همه‌ی این مسائل، برخی باورهای اعتقادی مانند ولایت مدیر مدرسه بر کلیه‌ی‌امور عملاً حالت تقدس به تصمیمات و رفتارهای مدیران می‌دهد و هرگونه انتقاد، مذموم تلقی می‌شود.

گفت‌وگوی تصویری مباحثات با حجت‌الاسلام والمسلمین جمشیدی (بخش اول)

پدرم می‌­گفت اگر می‌خواهی دانشگاه بروی، من خرجت را می‌دهم؛ اما اگر می‌­خواهی به حوزه بروی باید روی پای خود بایستی/شخصاً درهیچ دوره‌­ای موافق نبودم که جامعه مدرسین برای انتخابات مجلس و یا ریاست جمهوری کاندیدا معرفی کند/تصمیم‌گیری جامعه مدرسین در مورد امور نیازمند دو سوم آرای اعضاست. در سال ۸۸ این حد نصاب کامل نشد.

منشور روحانیت؛ از آرمان تا واقعیت(۴)؛ حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضی جوادی آملی در گفت‌وگو با مباحثات:

بدگویی­‌ها، اتهام‌زنی‌­ها و سخنانی که شایسته یک طلبه نیست، امروز بر زبان برخی مسئولان روحانی جاری می‌شود؛ جلوه‌هایی که در تاریخ روحانیت سابقه نداشته؛ کما این‌که در مورد شخصیت­‌هایی که برای امام محترم بودند، به بهانه‌ی این‌که میزان، حال فعلی افراد است، هرچه خواستند، بستند و اهانت‌­ها کردند.

یادداشت وارده

همان‌گونه که آن زمان مبارزه با استبداد مستلزم تحمل رنج و آزارهای زورمداران بود، امروز نیز مبارزه بر ضد تبعیض و بی‌عدالتی و جهاد برای اقامه قسط، مستلزم تحمل طعن اصحاب ثروت و بی‌بهره‌ماندن از مواهب مادی است و با همایش‌هایی در تالارهای اشرافی، با هدایای فاخر و اطعمه لذیذ قسط اقامه نمی‌شود.

در گعده‌ای صمیمانه با علامه جعفر مرتضی عاملی مطرح شد:

کثرت اموال و سلاح و حتی وضع اقتصادی و امنیتی هیچ‌کدام دلیلی بر قوام نیست. مهم تعداد افرادی است که از درون ساخته، و تربیت روحی و معنوی شده باشند؛ معیار این است/صرف تشکیل حکومت برای گسترش تشیع کافی نیست؛ علی(ع) امام بود؛ بدون حکومت/در بحث تاریخی باید آن چیزی که مخالف قرآن و عقل است را کنار بگذاریم.

یادداشتی از مهدی نصیری

هرجا که امروز اصلاح‌طلبان از یک حرکت افراطی، خشن، غیرمنطقی و غیردموکراتیک در سال‌های پس از انقلاب سخن می‌گویند، قبل از همه رد پا و بلکه نقش تأسیسی خودشان در میان است که باید در مقالی دیگر به این مسأله پرداخت و اتفاقاً در همین موضوعِ مواجهه خشن و غیرمنطقی با حجاب، یکی از بدترین برخوردها را جناب موسوی تبریزی به‌عنوان دادستان کل وقت در سال ۶۱ با مقوله بدحجابی و بدحجابان داشته است.

منشور روحانیت؛ از آرمان تا واقعیت (۳)؛ آیت‌الله سید حسین موسوی تبریزی در گفت‌وگو با مباحثات:

با توجه به این‌که بنده واقع‌­گرا هستم، اجرایی‌کردن این منشور را خیلی دیر می‌­دانم. بعد از امام، افرادی در بدنه روحانیت نفوذ پیدا کردند و افرادی هم کنار گذاشته شدند و حرکت‌هایی انجام گرفت که اجرایی‌کردن منشور را بسیار سخت کرده است. نان عده­‌ای در حوزه بسته به ظاهرسازی، ریاکاری و بزرگ‌نمایی است.

بازخوانی رابطه‌ی روحانیت و نظام (۶)؛ حجت‌الاسلام والمسلمین نعیمیان در گفت‌وگو با مباحثات:

پدیده مرجعیت محدود به «مرجعیت در افتاء» نبود؛ بلکه ماهیت آن «مرجعیت ولایی» بود. با انقلاب اسلامی، مرجعیت ولایی در الگوی ولایت فقیه متبلور شد و مرجعیت در افتاء نیز در قالب متکثری ـ شامل ولی فقیه و دیگر مراجع ـ ظهور یافت. ازاین‌رو، استقلال حوزه و روحانیت از ولی فقیه بی‌معناست؛ اما استقلال آن از قوای سه‌گانه معنادار است.

منشور روحانیت؛‌ از آرمان تا واقعیت (۲)؛ حجت‌الاسلام والمسلمین محمد عبداللهیان در گفت‌وگو با مباحثات:

بعد از چهل سال که از انقلاب می‌­گذرد، روحانیت و حوزه‌­ها تقریباً دارند از اندیشه انقلابی فاصله می‌­گیرند و اندیشه‌­های مقدس‌مآبانه فرصت رشد پیدا می­‌کنند؛ چون بودجه‌های دولتی صرف مراکزی می‌­شود که به سمت و سوی انقلاب نمی‌­روند؛ بلکه به سمت و سوی نان‌­آوری و فردی‌کردن دین حرکت می‌کنند.

گزارش نشست علمی

متأسفانه در عرصه مباحث اجتهاد فقهی ـ اعتقادی کم‌تر کار کرده‌­ایم. یکی از شخصیت­‌های بزرگ معاصر که این خلأ را بازشناخت، میرزا مهدی اصفهانی، شاگرد بزرگ مرحوم آیت‌الله نایینی بود. ایشان در هر بابی که وارد شده­‌اند، یک نکته تازه و یک اجتهاد جدید در حوزه­‌ی عقاید ارائه داده‌­اند. ممکن است قلم ایشان برای برخی نامأنوس باشد؛ ولی اندیشه‌های بکری در آثارشان وجود دارد. امروز از ده جلد آثار خود ایشان و دو جلد هم شناخت­نامه و اندیشه‌­نامه‌ی ایشان رونمایی می‌کنیم.