• فراز و فرود پایگاه مردمی روحانیت (۳)؛ آیت‌الله گرامی در گفت‌وگو با مباحثات:

    روایتی داریم که می‌گوید «ولا تکونوا عُلماء جبّارین»؛ علمای جبّار نباشید؛ باید با مردم عاطفی باشید. آقای مهدوی کنی به خود من گفت که زمانی آقای خمینی به ما گفت اگر شخص شما را ترور کنند بهتر از این وضع تشریفات است. الآن طوری شده که بهترین شخص از نظر موقعیت، کسی است که هیچ‌کس به او دسترسی نداشته باشد!

  • فراز و فرود پایگاه مردمی روحانیت (۲)؛ حجت‌الاسلام والمسلمین ابوطالبی:

    علیرغم تمام مشکلات، ما الآن روحانیون بسیاری داریم که در دانشگاه‌ها نافذند. باید با بررسی آماری دقیق به این مسائل پرداخت.  نمی‌شود هر کسی با تجربه شخصیش بگوید به من  دیروز در  خیابان  دوتا فحش دادند پس روحانیت افول کرده است. مزایای ورود روحانیت به مسائل اجرایی و حکومتی از هزینه‌های آن بیشتر بوده.

  • مدیر مرکز اسلامی آیت‌الله‌العظمی خوئی در نیویورک در گفت‌وگوی اختصاصی با مباحثات:

    اکثر مشکلات و مصیبت‌های شیعه، نتیجه تندروی‌های برخی از شیعیان است. این عده هیچ هم و غمی ندارند جز این‌که تصور کنند تمام مشکلات ما با توهین به فلان‌شخصیت مرد یا زن اهل‌سنت حل می‌شود/فعالیت تبلیغی و دینی در کشورهای غربی یک نوع جهاد است. این جهاد نیازمند نیروهای متخصص و توانمند است و در این زمینه باید مبلغینی از همان کشورها تربیت شوند.

  • فراز و فرود پایگاه مردمی روحانیت(۱)؛ گفت‌وگو با دکتر عبدالوهاب فراتی

    تجربه‌ی تاریخی نشان می‌هد که طرفین دعوا در مسائل سیاسی و اجتماعی برای رسیدن به راه حل، به روحانیت پناه می‌بردند و روحانیت برای همه‌ی جریانات فکری و سیاسی پدری می‌کرد و آن‌ها نیز نقش پدری آن را می‌پذیرفتند. اما بنا به دلایل متعددی دیگر روحانیت نقش پدری گذشته را ندارد و بیشتر به یک نقش برادر بزرگ‌تر تبدیل شده است که الزاماً هم اطاعت‌پذیر نیست.

مرحوم موسوی دهسرخی هر آن‌چه را که دستاورد امروز بشری می‌­دانست، برنمی‌­تابید؛ دعوت دیگران را نمی‌­پذیرفت؛ چرا که در خانه از ابزاری بهره می‌­برند که در متون دینی سخنی از آن نرفته است. گویی هر آن‌چه را که رد پایی از آن در متون دینی یافت نشود، حکم حرمت می­‌یابد. اما امروزه کمتر فقیهی است که گوش به رادیو نسپارد؛ فقها و روحانیون نه‌تنها خود از این ابزارها به غایت در راه تبلیغ دین بهره می‌­برند، که خود بانی شبکه­‌های ماهوار­ه‌­ای می‌شوند.

سنخ‌شناسی جریانات سیاسی در جهان اسلام (طرح یک پژوهش)

روشنفکران دینی همچون خوارج معتقدند، ملت مشروعیت‌بخش به حکومت است و حکومت باید در خدمت منافع ملی و مردم باشد و اگر چنانچه شخص حاکم از مسیر قانون و منافع ملی عدول کرد، جامعه حق عزل، محاکمه و مجازات آنان را دارد. خوارج به‌جای تأکید و تقدیس حاکم و حکومت، به شریعت و قوانین شرعی توجه کردند و قدرت عالیه را متعلق به جماعت مؤمنان دانستند.

دکتر سید صادق حقیقت:

سیزده ویژگی در پیوند میان دو جریان اول و دوم وجود دارد که باعث تلاقی این دو جریان با جریان سوم شده است. از جمله این‌که با رویکرد حداکثری نسبت به دین معتقدند ما در سیاست، اجتماع و اقتصاد همه‌چیز را خودمان داریم و به همین دلیل نیازی به علوم اسلامی غربی نداریم.

یادداشت وارده

در این ایام، یکی از تشکل‌های حوزه که همواره داعیه‌دار استقلال حوزه و حفظ سنت‌های آن بوده است، مبالغی را به‌عنوان هدیه اعیاد ربیع الاول به اساتید حوزه پرداخت نموده و متأسفانه در اقدامی سؤال‌برانگیز با ارسال پیامکی، چند نفر از علما و مدرسان حوزه را به‌عنوان تأمین‌کننده آن معرفی کرده که در عداد مراجع تقلید نیستند.

مسؤول دفتر این مرجع تقلید در تهران با بیان این‌که آیت‌الله سیدسعید حکیم، نوه بزرگِ دختری مرحوم آیت‌الله‌العظمی سیدمحسن حکیم است، خاطرنشان کرد: برخی از علما و مراجع به خوبی به جامعه علمی و فرهنگی معرفی نشده‌اند که یکی از آن‌ها آیت‌الله سید محمدسعید حکیم، مرجع تقلید شیعه ساکن نجف اشرف هستند

گفته شده است که در این اجتماع، بیش از یک میلیون نفر شرکت کرده بودند. احمد آقا یک روز پس از این، گفته بود: «آقا دیشب با دقت تمام خطبه­‌های نماز جمعه را تماشا کردند… بسیار خوشحال شدند و گفتند عجب نمازی شد!». اجتماعی که در کمتر از دو روز اطلاع‌رسانی شده و با کمترین امکانات برگزار شد، به یکی از باشکوه­ترین نمازهای تاریخ تبدیل شده بود.

گزارش نشست علمی ـ هنری

مدیر موزه فرهنگ لوگانو سوئیس در بخشی از سخنانش در این نشست گفت: عکاس می‌­تواند واقعیتی را ثبت کند که برای بیگانگان از فرهنگ سوژه مورد عکاسی، دارای تفاسیر باز و مختلفی باشد و جهان غیر بسته‌­ای از دیدگاه‌­ها را برای آن‌ها خلق نماید.: عکاسان اروپایی و آمریکایی در ثبت عکس­‌هایی که «دیگری» را به تصویر بکشد خبره هستند و عکس‌­های آنان از ظرفیت­‌های تفسیری بالایی برخوردار است.

حجت‌الاسلام والمسلمین مهاجرنیا

هرچند در مکه بخشی از عناصر اساسی تشکیل دولت اسلامی وجود داشت، اما عنصر قلمرو با هجرت به مدینه به‌دست آمد و حکومت اسلامی شکل گرفت. اتحاد ملی به وجود آمد؛ مرکز فرمانروایی در مسجد پایه‌گذاری شد؛ قانون اساسی مدینه با حضور مهاجرین، اوس و خزرج، مسیحیان و هم‌پیمانان آن‌ها تدوین و پیامبر(ص) به‌عنوان حاکم بلامنازع و فصل الخطاب پذیرفته شد.

فلسفه در حوزه علمیه معاصر (۱)؛ استاد رضا برنجکار در گفت‌وگو با مباحثات:

فلسفه و کلام نسبت به فقه وضعیت خوبی ندارند؛ در بین این‌دو نیز، کلام وضعیت خوبی ندارد. انتظار داریم به کلام هم در حد فقه توجه شود. فلسفه دانشی است که از بیرون آمده است و ما از مطالب خوب آن استفاده می‌کنیم و البته آن را رشد هم می‌دهیم و مکتب‌های فلسفی جدیدی هم تأسیس می‌کنیم و هیچ اشکالی هم ندارد؛ اما کلام دانش اصلی است و از فلسفه هم استفاده می‌کند.

حجت‌الاسلام والمسلمین نقویان در گفت‌وگو با مباحثات:

حرکت مقام معظم رهبری در سفر سرزده به آن مناطق ـ طوری که مردم ناگهان ایشان را در میان خود دیدند ـ بنده را یاد آن جمله‌ی امیرالمؤمنین(ع) انداخت که در  اوایل نامه‌شان به مالک اشتر (عهدنامه مالک اشتر) می‌فرمایند: «وَ أَشْعِرْ قَلْبَکَ الرَّحْمَةَ لِلرَّعِیَّةِ وَ الْمَحَبَّةَ لَهُمْ وَ اللُّطْفَ بهم»؛ یعنی باید دلت مملو از رحمت و محبت به مردم باشد.

پرونده ویژه/طرح موضوع

«کم شدن محبوببت طلبه‌ها» مسأله‌ای است که این روزها بیش از هر زمانی حوزه و روحانیت را به چالش کشانده  است؛  طوری که برخی از عالی‌ترین مقامات علمی حوزه همچون آیت‌الله‌العظمی شبیری زنجانی نیز با تعبیر «مصیبت‌های سخت اما واقعی  امروز طلبه‌ها» نسبت به این مسأله ابراز نگرانی کرده‌اند. مباحثات قصد دارد با بهره‌گیری از نظرات اساتید حوزه و گفت‌وگو با صاحب‌نظران و نخبگان حوزوی  این مسأله را از زوایای مختلف ارزیابی نماید.

گزارش نشست علمی

آیت‌الله اردبیلی در مسأله سیاست، رهیافت فرهنگی داشت و مانند تمام فرهنگ‌­گرایان تلاش می‌کرد منطق فرهنگ را بر سیاست اعمال کند/آن مرجع عظیم­‌الشان معتقد بود تخطی از قانونی که توسط مجلسی که نمایندگان آن با آزادی کامل و با رأی مردم، انتخاب شده‌اند حرام است؛ همان‌طورکه نباید بحث معصومیت مسئولان را مطرح کنیم تا راه‌­های انتقاد به آن‌ها بسته شود.