• حجت‌الاسلام والمسلمین سید حسن اسلامی در چهارمین نشست اندیشه‌ورزی مباحثات:

    ما باید محدویت‌های انسانی خود را بپذیریم و اصول اخلاقی‌ای را نیز مراعات کنیم؛ از جمله این که حق نداریم سخن کسی را به نفع ادعای خود مصادره کنیم؛ بلکه باید انسان‌ها را در جغرافیای فکری خودشان ببینیم و مثلاً هرگز نمی‌توان علامه طباطبایی را ضد فلسفه معرفی کرد.

  • حجت‌الاسلام والمسلمین میرموسوی در گفت‌وگو با مباحثات:

    به‌مناسبت سالگرد درگذشت

    مرحوم نائینی نماینده‌ی جریان نواندیشی دینی در گفتمان مشروطیت است و رویکرد او به مسائل مدرن ـ که حکومت قانون در کانون آن قرار دارد ـ با استفاده از روش‌شناسی اجتهادی بود؛ یعنی تلاش می‌کرد در چارچوب روش‌شناسی اجتهادی، برخی از مهم‌ترین مسائل دولت مدرن و حاکمیت قانون را مورد بررسی قرار دهد.

  • روحانیت و دغدغه‌ی مشاوره (۱): حجت‌الاسلام والمسلمین سقای بی‌ریا در گفت‌وگو با مباحثات:

    خیلی از مشورت‌هایی که رجال مذهبی می‌دهند در زندگی مردم مؤثر است. چرا ما باید جامعه را از این محروم کنیم؟ در عین حال باید جوری برنامه‌ریزی کنیم که نسبت به آن سطوح بالاتر که نیاز به تخصص و کلینیک دارد، هرکسی نتواند آن پست‌ها را اشغال کند و مشاوران عمومی، مسائل پیچیده را به متخصصان ارجاع دهند.

  • حوزویان و دشواری‌های اخلاقی‌زیستن (۱): حجت‌الاسلام والمسلمین آذربایجانی در گفت‌وگو با مباحثات:

    استادی که مثلاً صد نفر در درسش شرکت می‌کنند، حداقل با ده‌پانزده نفر از آن‌ها ارتباط جدی‌تری داشته باشد. در گذشته گاهی طلبه سر کلاس نمی‌آمد؛ استاد به منزلش برای عیادت می‌رفت. یکی از مشکلات اساتید ما این است که از نیازها و مصائب شاگردان خود خبر ندارند. باید به رفع مشکلات و نیازهای شاگردان توجه و در حد توان برای رفع آن کمک کنند؛ کمک مادی، معنوی، علمی و…

یادداشتی درباره پدیده طلاب معترض

می‌توان از روحانیان معترض پرسید کدام یک از برنامه‌های فرهنگی کشور زمینه‌ساز وضعیت فعلی فرهنگ کشور است و روحانیان در زمان تصویب و اجرای این قوانین و سیاست‌ها چه نقدی داشته‌اند؟ نویسنده این یادداشت چنین احساس می‌کند که برخی از این اعتراض‌ها تلاشی است برای جدا کردن سهم خود از وضعیت نه‌چندان قابل دفاع فعلی.  لطفاً وقتی بر سر شاخه نشسته‌اید بُن نبرید.

یادداشتی از استاد رسول جعفریان

ما یک سره به بزرگانی چون فارابی و ابن سینا می‌نازیم؛ اما نه تنها آثار خوب آن‌ها نتوانست در دوره‌ی بعد از خودشان چارچوب تازه‌ای برای علوم تجربی بگشاید ـ به مانند آن‌چه در قرن پانزدهم و شانزدهم و بعد از آن در غرب پدید آمد ـ بلکه چنان جمود و سکونی بر دانش تجربی ما حاکم شد که تا هزار سال بعد ـ که حالا باشد ـ فقط توانستیم به آن افتخار کنیم و به آن ببالیم.

نقد و بررسی کتاب

کتاب مذکور به فهرستی بلندبالا و خام تبدیل شده و مشخص نیست چه حجمی از کتاب مستقیماً مرتبط با معرفی منابعی است که از نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی سخن گفته‌اند؛ چرا که به‌نظر می‌رسد بیش‌تر حجم کتاب به معرفی منابعی از گونه دوم و سوم اختصاص یافته که به‌طور مستقیم به‌عنوان کنگره مرتبط نیست.

بحثی درباره امکان یا امتناع تحقق تمدن اسلامی در عصر غیبت و روزگار سیطره مدرنیته

گزارشی از اثر در دست نگارش مهدی نصیری

مراجعه به فقها در چنین عصری تنها مانع از سرگردانی مطلق و بلاتکلیفی و بن‌بست نظری و عملی است و کمک می‌کند احکام و ارزش‌های دینی در حدی نسبی و محدود محقق شوند؛ اما این قابلیت، ظرفیت و شأنیت را ندارد که بتواند به تأسیس جامعه، دولت و تمدن تراز دین منجر شود.

گفت‌وگوهای تصویری مباحثات

صفحات اساتید مباحثات

بازتاب‌های متفاوت و تعجب‌آمیز این انتصابات را می‌توان شروعی برای یک مطالبه در سطح حوزه‌های علمیه خواهران دانست؛ مطالبه‌ای برای سهم‌گیری مدیریتی؛ سهمی که بعد از گذشت سی و اندی سال از تجربه مردانه در حوزه‌های علمیه خواهران، زمانی برای بلوغ یافته و اینک در مسیر ظهور استعدادها برای زنانه شدن مدیریت حوزه‌ها گام برمی‌دارد.

آیت‌الله شیخ محمد سند بحرانی در گفت‌وگو با مباحثات:

دیدگاه مرحوم نائینی را در حکومت اسلامی می‌پسندم؛ یعنی حکومت فردی مورد پسند من نیست. برای سامان کشور باید بافتی منظومه‌ای به‌کار گرفته شود./دید شیعه درباره شورا به بانک اطلاعات شبیه است؛ همان علم جمعی است. دیگر بحث اکثریت و اقلیت نیست. دموکراسی پیروزی اکثریت بر اقلیت است؛ ولی این مدل به اکثریت و اقلیت کاری ندارد؛ بلکه واقعیت‌گرایی، علم‌گرایی و عقل تجربی‌گرایی است.

نگاهی به «صفائی‌نامه»

از جمله مطالب قابل توجه این کتاب نامه‌های تاریخی‌ای است که بین مرحوم آیت‌الله سید مصطفی خوانساری و مرحوم آیت‌الله‌ بروجردی صورت گرفته است. توجه به متن این نامه‌ها و ادبیات نامه‌نگاری‌ این دو بزرگ، نکات قابل توجهی را مشخص می‌کند؛ از جمله نحوه برخود مرحوم آقای بروجردی با مرحوم آقای صفائی است که آکنده از ادب و احترام است.

استاد رسول جعفریان:

تاریخ داستانی، از تاریخ استفاده می‌کند برای ترویج نوعی ایدئولوژی. در واقع این ژانر تلاش دارد ایده‌ای از دل گزاره‌های مذهبی مد نظرش را با استفاده از ظرف تاریخی، به مردم عوام و طبقات پایین، القا و تفیهم نماید. کاملاً طبیعی است که حکومت‌ها، برای صحبت با مردمِ عادی و القای آن‌چه از ایده‌ها و ایدئولوژی‌هایشان در سر دارند، به‌جای صحبتِ منطقی و عقلی، به داستان و ادبیات داستانی و قصه‌گویی رو آورند.