• در جلسه نقد کتاب «استقلال حوزه علمیه و دولت جمهوری اسلامی ایران» با مؤلف کتاب دکتر عیسی‌نیا مطرح شد:

    اختصاصی مباحثات

    در دولت مدرن، دیگر قانون صحبت می‌کند؛ در این حالت اگر یک مجتهد هم بخواهد صحبتی داشته باشد، آخرین جایی که می‌تواند خود را نشان دهد، مجلس است؛ حالا یا داخل مجلس و یا پشت درهای مجلس. بیش‌تر از این بخواهد صحبتی داشته باشد باید تبدیل به قانون شود و با یک کد قانونی بالا بیاید.

  • به‌مناسبت درگذشت ناگهانی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی

    وی در سخنان خود بارها بدین نکته اشراف می‌داد که انبیاء آمده‌اند تا گنج‌های عقلانیت را که در ویرانه‌ها خوابیده و انسان‌ها از آن‌ها استفاده نکردند استخراج کنند. تخصصی‌شدن اجتهاد، یکی دیگر از دغدغه‌های آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در عرصه‌ی عقلانیت فقهی بود. او می‌گفت: «الان همه می‌فهمند که یک مجتهد نمی‌تواند به تنهایی در همه‌ی ابواب مورد نیاز فقهیِ جامعه و مردم متخصص باشد».

  • آیت‌الله سید کمال حیدری چه می‌گوید و چه می‌خواهد؟

    از نظر سید کمال حیدری زیربنای همه اصلاحات و پیشرفت‌هایی که در اين سه یا چهار قرن اخیر در کشورهای غربی رخ داده، اصلاحات دينى بوده و مبنای آن نیز اصلاحات «لوترى» يا به تعبير عربى «لوثری» بوده است. اگر به آن مبانی خوب دقت کنید خواهید یافت که اصلاح فلسفى نبوده؛ بلکه اصلاح دينى بوده و بر اساس اصلاح دينى همه اصلاحات ديگر شروع شده است. ما هم اگر مى‌خواهيم اصلاح یا پيشرفتى رخ دهد، بايد از اصلاحات دينى شروع كنيم.

  • اشتباه تأمل‌برانگیز در حاشیه کنگره بزرگداشت آیت‌الله‌العظمی میلانی

    اساساً گفت‌وگو با فردی که سابقه‌ی سیاه و ننگین وی در همکاری با صدام در هشت سال جنگ بر همگان مشهود بوده امری توجیه‌ناپذیر است. فردی که کینه‌ی او نسبت به شخص امام خمینی باعث شد از هر کمکی به صدام دریغ نکند، چگونه می‌تواند مورد گفت‌وگو با کنگره‌ای محترم قرار گیرد؟

  • آیت‌الله سید علی میلانی از جد فقیدش می‌گوید:

    می‌توان گفت که افکار ایشان دقیق‌تر از مرحوم آقای خویی و حتی مرحوم آقای بروجردی بود. بزرگانی را دیدم و شنیدم که حتی در زمان حیات آقای بروجردی، آقای میلانی را اعلم می‌دانستند. از فرد ثقه‌ای شنیدم که مرحوم علامه طباطبایی در زمان حیات آقای بروجردی، آقای میلانی را اعلم می‌دانستند.

  • روحانیت و مردم‌سالاری (بخش پایانی)

    با وجود چیرگی نگرش منفی نسبت به دموکراسی، روحانیت موضع یک‌سانی نسبت به تمامی شاخص‌های دموکراسی و ترتیب‌های نهادی آن ندارد. شاخص‌ها و ترتیب‌های صوری مانند انتخابات نسبت به شاخص‌های ماهوی مانند حاکمیت قانون، تفکیک قوا، حقوق بشر که به کاهش اقتدار سیاسی روحانیت می‌انجامد، از اقبال بیش‌تری برخوردار می‌باشند.

به‌مناسبت سالروز شهادت

شخصیت نواب و حرکت وی در اجرای احکام اسلام هرچند مورد قبول علمای آن عصر بود، اما گاه در شیوه اجرا به‌ویژه در مبارزه مستقیم با شاه و ترور اشخاص با بعضی بزرگان اختلاف داشت. برخی از حرکت‌های مرموز در بیت آیت‌الله بروجردی و نسبت‌های ناروا همچون قصد برهم زدن حوزه و ترور آیت‌الله بروجردی توسط نواب این اختلافات را دامن می‌زد.

به‌مناسبت درگذشت دکتر علی شریعتمداری

پدر و پدربزرگش از روحانیون شیراز بودند و او هم دروس حوزوی را تا پایان سطح آموخت. اگرچه به جامه‌ی روحانیت در نیامد، اما دغدغه‌های دینی او را رها نکرد. در مسائل تربیتی، وی تأکید بسیاری بر آموزه‌های نهج‌البلاغه داشت. او بارها اشاره کرده بود که «اگر بخش‌های تربیتی سخنان امام علی(ع) در نهج‌البلاغه خوب ترجمه و نشر یابد، جهانیان آموزش و پرورش اسلامی را به خوبی خواهند شناخت».

گفت‌وگو با داریوش همایون، وزیر اطلاعات دولت پهلوی

اختصاصی مباحثات – داریوش همایون وزیر اطلاعات و جهانگردی دولت پهلوی بود که تاکنون از او به عنوان نویسنده مقاله توهین‌آمیز به امام خمینی (ره) در روزنامه اطلاعات نام برده شده است. توضیحات وی درباره پشت پرده ماجرا و سیر نگارش و انتشار این مقاله جالب توجه است.

نشست علمی «حوزه و بایسته‌های دیپلماسی مذهبی»

در حوزه دیپلماسی عمومی باید کانتکس‌محور (زمینه‌محور) و صحنه‌محور بود؛ در این صورت هر چیزی اقتضائات خاص خودش را دارد. ما فقهی می‌خواهیم که در صحنه باشد و نه فقهی که در قم باشد. ما فقه انضمامی نیاز داریم. تحلیل ما از آینده حوزه این است که در ده سال آینده اگر طلبه چند زبان نداند حوزه در همین قم می‌میرد. بیداری اسلامی که مصادره شد به علت این بود که حوزه علمیه قم زبان عربی بلد نبود.

رویکرد فقهی سید یزدی
منش سیاسی آیت الله خویی

در پاسخ به انتقادات مطرح‌شده درباره انتشار مصاحبه با شیخ علی تهرانی

تمامی اعضای دفتر فرهنگی مفاخر خراسان سابقه‌ای طولانی در ارادت‌ورزی به امام و خدمت به نشر و ترویج افکار آن بزرگ مرد با قلم و عمل دارند و از همین‌رو با صراحت و شفافیت پوزش و عذرخواهی خود را از این عمل ناخواسته و پیش‌آمده، نخست به محضر روح بلندِ پیشوای آزاده و سازش‌ناپذیر قرن، حضرت روح‌الله تقدیم می‌دارد.

گزارش روزنامه پرتیراژ سنگاپوری از زندگی طلبگی یک سنگاپوری در قم

برخلاف آن‌چه فکرش را می‌کرد، حوزه علمیه فقط یک نهاد آموزشی مانند دانشگاه یا مراکز آموزشی دیگر نبود. احمد به زودی متوجه شد که طلبگی، یک سبک زندگی متفاوت است؛ زندگی در حجره‌هایی بسیار ساده که تا همین چندی پیش حتی تهویه نداشته و خوابیدن روی تخت‌های چوبیِ بدون خوشخواب که خیلی زود باعث دچارشدن احمد به کمردرد شده بود.

ویژگی‌های شخصیتی مرحوم آیت‌الله شرعی:

در گفت‌وگو با حجت‌الاسلام والمسلمین جمشیدی مدیر حوزه علمیه خواهران

چهره‌ای ذوابعاد و منحصربه‌فرد بود؛ یک دنیا انرژی بود؛ کسانی که با ایشان کار می‌کردند، نمی‌توانستند در کنار ایشان دوام بیاورند. انصافاً از چهره‌های اسوه و الگوی حوزه‌های علمیه در خدمت به مردم، خدمت به حوزه‌ها و انقلاب بود؛ چهره‌ای که هیچ آب و نانی هم در این دنیا برای خودش ذخیره نکرد.

به‌مناسبت درگذشت

آیت‌الله حاج محمدعلی شرعی صبح امروز در سن ۸۱ سالگی در مشهد مقدس دارفانی را وداع گفت. وی در اسفند ماه ۱۳۱۴خورشيدی در داراب فارس دیده به جهان گشود. از جمله مهم‌ترین فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی مرحوم آیت‌الله شرعی می‌توان به دو دوره نمایندگی مردم قم در مجلس شورای اسلامی، تلاش برای تأسیس حوزه علمیه خواهران (به همراه برخی دیگر از علما از جمله حضرات آیات مشکینی، اردبیلی، جنتی و…) و جامعة‌الزهرا(س) و نیز تأسیس دانشگاه علوم پزشکی فاطمیه قم اشاره کرد.

آیت‌الله استادی در کنگره‌ی بزرگداشت آیت‌الله‌العظمی میلانی:

چند سال اول نهضت، ایشان کاملاً همراهی و همکاری کرد؛ اعلامیه داد و صحبت کرد، اعلامیه‌های بسیار… اما همین مسأله‌ی «ولایت» بود که این اواخر مشکلاتی ایجاد کرد؛برخی حرف‌هایی زدند و کارهایی کردند که ایشان نپسندید و به مرور خودتان می‌دانید که چه مسائلی پیش آمد؛ مسأله‌ی حسینیه‌ی ارشاد؛ مسأله‌ی آن آقایی که ولایت تکوینی را انکار کرد و… ولایت برای ایشان خیلی مهم بود.

آیت‌الله‌العظمی سبحانی:

ایشان نظام آموزشی جدیدی را در مشهد به‌وجود آوردند؛ مدارسی که ایشان تأسیس کرده‌اند دارای برنامه‌ی خاصی بود که با دیگر مدارس فرق داشت؛ یکی دیگر از خدمات ایشان اعزام مبلغ به خارج و داخل بود. در انقلاب نیز یار و همراه امام بود. پس ایشان هم حصنی برای اسلام بود و با قلم، بیان و خدماتش توانست اسلام را در آن زمان حفظ کند.

پرونده‌ی ویژه‌ی این شماره به مقوله‌ی پژوهش در حوزه می‌پردازد؛ البته با رویکردی انتقادی و با تأکید بر مواردی همچون: «کاربردی نبودن پژوهش‌ها و تحقیقات حوزوی» (که از نظر رهبری پرداختن به چنین پژوهش‌هایی، اتلاف وقت است)، «مسأله‌دار نبودن پژوهش‌ها در حوزه»، «بی‌توجهی به مسائل جدید در پژوهش‌های حوزویان»، «نبود آگاهی کافی درباره‌ی پیشینه‌ی پژوهش‌ها» و… .

در حاشیه فعالیت‌های اخیر مؤسسه «فقاهت و تمدن‌سازی اسلامی»

اگر قرار باشد تغییر و تحولی در حوزه – با توجه به هنجارهای خاص آن – صورت گیرد، باید فقط (تأکید می‌شود فقط) از طریق گفت‌وگو و مُجاب‌ساختن بزرگان آن، یعنی مراجع عظام و اساتید سطوح عالی انجام پذیرد. حوزه مانند دانشگاه نیست که درخواست‌های صنفی از طریق «تجمعات سلف‌سرویسی» به نتیجه برسد؛ بلکه ساختاری کاملاً سنتی و حساب‌شده دارد و سلسله‌مراتب آن باید به دقت رعایت گردد.