• سنت شکستن مهر مرجعیت پس از درگذشت آیت الله موسوی اردبیلی

    شفافیت مسائل مالی پس از رحلت مراجع تقلید از طریق اعلام رسمی پایان دریافت وجوهات یکی از اصلی‌ترین وظایفی است که بر عهده‌ی آنان است تا از این طریق، بیش از گذشته اعتماد مقلدان را جلب کنند. چنانچه این اقدام با سستی یا بی‌توجهی دفاتر مواجه شود، قطعا به کلیت سازمان حوزه‌های علمیه و نهاد تشیع ضربه وارد می‌کند.

  • photo_2016-11-21_23-28-27

    گفت‌وگو با حجت‌الاسلام والمسلمین جازاری استاد دانشگاه کاتولیک فرانسه

    اختصاصی مباحثات

    از نشانه‌های جریان سنتی تلاش در تمایز با دیگر ادیان ومذاهب است که عملاً بر منازعات مذهبی می‌افزاید؛ اما نشانه‌ی جریان جدید، تلاش در جهت تقریب و تلطیف فضاست؛ تا از دل این کاهش منازعات، امکان تبلیغ و ترویج عقلایی مذهب فراهم گردد

  • 8606

    به‌مناسبت ایام درگذشت

    شواهد موجود حکایت از کنش‌گری فرهنگی علامه دارد و اگر به‌یاد داشته باشیم که وی کنش‌گری فرهنگی را مبنا و زیربنای تحولات عمیق سیاسی می‌داند، آن‌گاه در می‌یابیم که در واقع وی از سطح سیاست به عمق آن منتقل شده و سطح سیاست را رها کرده تا عمق و مبنا و زیربنای سیاست – که تفکر و اندیشه و اخلاق و اعتقاد است – را مهندسی کند.

  • estekhareh

    در دوره مرجعیت آیت‌الله بروجردی در قم، شهرت استخاره‌های آیت‌الله شیخ محمدباقر محسنی ملایری عالم‌گیر شد. گفته شده که مقامات مهم دربار پهلوی و حتی شخص شاه برای استخاره به وی رجوع می‌کرده‌اند. نزدیکان مرحوم محسنی ملایری می‌گویند که حتی برای ساعت کودتای ۲۸ مرداد با وی تماس گرفته شده و استخاره خواسته بودند. البته طبیعی است که فرد تماس‌گیرنده، حرفی درباره نیت استخاره نزده بود و بعدها مشخص شده بود که نیت وی چه بوده است.

  • photo_2016-11-06_11-21-45

    روحانیت و مردم‌سالاری (بخش سوم)

    عدم برداشت انحصارگرایانه از دین و برابری فرصت طرح دریافت‌های متفاوت از آموزه‌های دینی شرط لازم برای حفظ مدنیت نهاد روحانیت است. داوطلبانه‌بودن، هم در مورد عضویت و پیوستن و گسستن از این نهاد و هم در کنش‌های مربوط به سامان‌دهی آن است؛ مثلاً در مورد مرجعیت تقلید ـ که یکی از سلسله مراتب اقتدار در سازمان روحانیت است ـ قدرت سیاسی و دولت هرگز نمی‌توانند مداخله و یا اعمال نفوذ کنند.

  • 153498_453

    نگاهی به تجمع در روز کوروش و واکنش حوزویان

    روشن است که برخی حرکت‌ها، شعارها و رفتارها در تجمع هفتم آبان ۱۳۹۵، خارج از شئونات مورد رضایت مراجع عظام تقلید و جامعه اسلامی بوده؛ اما به‌کاربردن برخی عبارات در واکنش‌های چهره‌های برجسته حوزه، ممکن است اثرات ناگواری به همراه داشته باشد.ردّ مطلقِ انگاره‌ها و باورهای ملی و میهنی، می‌تواند به تدریج به بنیان‌های وحدت ملی آسیب رساند؛ همان‌طور که تضعیف اسلام و مذهب تشیع، می‌تواند ضربات جبران‌ناپذیری بر پیکره کشور ایران وارد سازد.

13921105103837011977044

گفت‌وگوی یک انسان‌شناس فرانسوی با آیت‌الله گرامی قمی

استخاره مثل فقه و اصول و پزشکی و فلسفه و امثال این‌ها نیست که فقط بحث علمی باشد؛ بحث استخاره، بحث اشراق است؛ یعنی ارتباط معنوی دل با عالم غیب. برای این ارتباط نمی‌شود دستور کلی داد و بالای صفحه نوشت که این آیه خوب یا بد است. در هر حادثه‌ای یک اشراق جداگانه نسبت به همان آیه در قیاس با حوادث دیگر به‌وجود می‌آید.

آیت الله سید محمد شیرازی

بررسی کتاب‌ها و آثار فراوان برجای مانده از آیت الله سید محمد شیرازی نشان می‌دهد که ایشان نه تنها مخالفتی با وحدت اسلامی نداشتند بلکه از مدافعان خاص و سرسخت آن در عصر کنونی بودند، آن‌گونه که در بسیاری از کتاب‌های خویش با مطرح نمودن موضوع وحدت اسلامی، بر ضرورت آن تأکید نموده و به شبهات مخالفان آن پاسخ داده‌اند.

پیاده‌روی اربعین

در تمدن مدرن غرب، نظم در مناسبات انسانی، نظمی قانون‌مند و با نظارت و ضمانت ابزارهای قانونی مانند پلیس و وکالت و دادگاه رخ می‌دهد، ولی نظم در روابط انسانی اربعین نه بر پایه قانون و نظارت قانونی، بلکه بر پایه فرهنگ و تربیت فردی و اجتماعی است. به بیان دیگر نظم حاصل در جامعه مدرن بر اساس عدالت قهری است، در حالی که نظم در جهان اربعین بر اساس محبت خودخواسته به‌وجود می‌آید. و فرق است بین نظمی که از بیرون بر فرد تحمیل می‌شود و نظمی که برخاسته از خودکنترلی، تقوی، و تولی است.

هفتمین شماره نسخه مکتوب مباحثات

هفتمین شماره نسخه‌ی مکتوب «مباحثات» با قالب جدید – شامل مطالب منتشرشده در آبان ۱۳۹۵ش – به‌تازگی منتشر شده است و پس از این هم هر ماه به‌صورت منظم منتشر خواهد شد. عناوین برخی مطالب منتشرشده در نسخه‌ی مکتوب مهرماه عبارتند از: «ایرانیت و اسلامیت؛ از تقابل تا همگرایی»، «مرجعیت نجف پس از آیت الله العظمی سیستانی»؛ «شخصیت علمی و نظری علامه طباطبایی»، «آیت الله العظمی موسوی اردبیلی در آینه تصاویر» و «استاد قدیمی دروس خارج حوزه‌ی علمیه‌ی قم در بستر بیماری».

رویکرد فقهی سید یزدی
منش سیاسی آیت الله خویی
گونه‌شناسی فکری سیاسی حوزه علمیه قم

بر خلاف صورت‌بندی روحانیت در سال‌های پیش از انقلاب اسلامی به دو گروه منزوی و فعال، امروزه این نهاد دچار تنوع زیادی از درون شده است. دلیل این امر را باید در مواجهه آنان با جزئیات مدنیت سیاسی و نیز حضورشان در ارکان مختلف حکومت دینی جستجو کرد. شناخت این تنوعات برای آنان که تحولات سیاسی و اجتماعی نهاد متولی دین را از نمای نزدیک دنبال می‌کنند، ارزش بسیاری دارد. این اثر بدون اینکه به همه جنبه‌های این بررسی بپردازد، تنها می‌کوشد روایت و موضع روحانیت حوزه علمیه قم در قبال نظم سیاسی و دینی را معرفی و مناقشات کانونی و در حاشیه آنان درباره سرشت و سیرت نظم دینی در سال‌های پیش از ظهور را مورد واکاوی و تحلیل خود قرار دهد.

payambar_nazbahar_com

به‌مناسبت رحلت پیامبر(ص)

داستان «لدود» و ماجرای دارو دادن به پیامبر(ص) نیز – که عده‌ای خواسته‌اند آن را به موضوع مسموم کردن ایشان ربط دهند – روایتی بسیار موهن و خرافی است که شیعه قبول ندارد؛ زیرا در متن آن آمده است که پیامبر(ص) هنگامی که داروی تلخی به‌نام «لدود» را به ایشان خوراندند، ناراحت شدند و فرمودند: «بايد به مجازات اين عمل، در برابر چشمانم، به دهان تمام کسانی که در مجلس حضور دارند، به جز عباس، از آن دارو ريخته شود».

muhammad

به مناسبت سالروز رحلت نبی مکرم اسلام (ص)؛

بدون تردید، پیامبر گرامی اسلام، بهترین الگو برای انسان در تمام صحنه‌های زندگی است. اخلاق نیکو، مهربانی با زیردستان، اخلاص، عبادت، ساده‌زیستی، نظم و برنامه‌ریزی، استقامت، درایت، صبر و تحمل در برابر مشکلات، حکومت و مدیریت پیامبر، می‌تواند سرمشق و الگو برای همه مسلمانان باشد.

arbaeen-pilgrimage

با نگاهی به پیاده‌روی اربعین؛

وقت آن رسیده تا از تخطئه یکی از این دو جنبه دست برداریم. واقعیت جوامع بشری نشان می‌دهد که انسان‌ها ترکیبی از شور و شعور هستند؛ آمیخته‌ای از احساس و تعقل. حتی احساسی‌ترین و عاطفی‌ترین رفتارهای انسانی نیز ته‌مایه عقلانی خاص خود را دارد. همان‌گونه که مخالفت حداکثری با رفتارهای احساسی، از ته‌مایه غیر عقلانی تهی نیست. راه درست شاید آن باشد که راهی میان مقتل و مرثیه برگزینیم.

ardebili

به‌مناسبت رحلت آیت‌الله‌العظمی موسوی اردبیلی

آیت‌الله در پایان حیات ۹۱ ساله‌اش دیگر فقط یک مرجع تقلید نبود؛ یک مرجع سیاسی، مدیریتی و آکادمیک شاخص شده بود که اگرچه در محضر غیرسیاسی‌ترین استاد حوزه قم (آیت‌الله سید محمد داماد) تعلیم دید، اما گونه جدیدی از مرجعیت سیاسی را در کارنامه جمهوری اسلامی و روحانیت مؤسس نظام ثبت کرد.

shahroodi

‌پیاده تا کربلا

علما و بزرگان نیز به تأسی از ائمه اطهار (ع)، اهتمام بسیار زیادی به این سنت حسنه داشته‌اند و نقل شده که زیارت کربلا با پای پیاده، تا زمان مرحوم شیخ انصاری (قده) مرسوم بوده و حتی نقل شده است که ایشان طبق نذری که داشته، با پای پیاده به زیارت امام علی بن موسی الرضا (ع) رفته‌اند. و مرحوم آخوند خراسانی (قده) نیز به همراه اصحابشان با پای پیاده به زیارت کربلا مشرف می‌شدند.

untitled-2

ملاقات با آیت‌الله غلامرضا صلواتی

(اختصاصی مباحثات)

سلوک‌ رفتاری عالمان قدیم را دارد و از شهرت و ایجاد دستگاه و تشکیلات گریزان است. با وجود این‌که به گفته‌ی فرزند ارشدش خاطرات نابی از حوزه و اساتید بزرگش دارد، اما به‌سختی تن به مصاحبه یا مکتوب‌کردن آن‌ها می‌دهد. همه‌ی کسانی که به دیدارش می‌آمدند را یکسان احترام می‌کرد؛ حوزوی و غیرحوزوی.

farhangnews_160273-466022-1448105622

‌نگاهی جامعه‌شناختی به پدیده راهپیمایی اربعین

آن‌چه جوهر و هسته مرکزی اربعین را شکل داده و آن را به یک جامعه بهشتی در زمانه سکولار امروز تبدیل می‌کند، همین وجود یک «ما» از «من‌»های مختلف مذهبی، فرهنگی و دینی بر محور یک هدف متعالی و محبوب است؛ امری که نتیجه‌‌ی آن، شکل‌گیری روابط پیشرفته انسانی است در کشوری به ظاهر توسعه‌نیافته یا عقب‌مانده.