• تأملاتی در مواجهه ما با جهان جدید؛ گفتار سوم: حجت‌الاسلام والمسلمین رهدار

    در جامعه دینی، شما به یک منطق زیست تکاملی نیاز دارید که دو مرحله دارد؛ یک مرحله مقدماتی که من به از آن به نام الگوی عدالت یاد می‌کنم و یک مرحله استکمالی که از آن به عنوان الگوی ایثار یاد می‌کنم. جامعه تمدنی و جامعه کامل مهدوی بر پایه عدالت نیست؛ برپایه ایثار است.

  • آیت‌الله محمد سند بحرانی در گفت‌وگوی اختصاصی با مباحثات:

    یکی از ویژگی‌های حوزه‌ی نجف (به‌لحاظ ساختار آموزشی) وجود سه فضای «آکادمیک محض»، «سنتی محض» و «میانه‌ی آکادمیک و سنتی» است. از لحاظ جغرافیایی آن‌جایی که نزدیک به حرم است، سنتی محض است؛ مقداری آن‌طرف‌تر ـ بین نجف و کوفه ـ میانه است؛ و کوفه آکادمیک محض است. این تنوع سه‌گانه، تکاپو و خلاقیت را زیاد کرده است.

  • حجت‌الاسلام والمسلمین سید ابوالفضل موسویان در گفت‌وگو با مباحثات:

    (به‌مناسبت سالروز درگذشت)

    آقای میلانی از ابتدای شروع حرکت انقلابی امام(ره) خیلی جدی همراه ایشان بودند؛ یعنی می‌توان ادعا کرد که حتی علمای قم را هم ایشان در حمایت از امام جمع می‌کردند. حتی در قضیه‌ی تأیید حکم مرجعیت امام(ره)، علمایی که از قم به تهران آمدند، محرکشان آقای میلانی بودند.

  • جامعه‌شناسی کنشگری روحانیت در انتخابات (۶): دکتر محمدمهدی اسماعیلی:

    بعد از انقراض صفویه و تحول درون‌گفتمانی‌ای که در حوزه فقاهت اتفاق می‌افتد و جریان اجتهادی و اصولی غلبه پیدا می‌کند و مرجعیت علمی از درون حاکمیت دولت شیعی به خارج از قلمرو دولت شیعی در عراق منتقل می‌شود، یعنی از ابتدای قرن سیزدهم، کنش جدیدی از روحانیت شیعی را مشاهده می‌کنیم؛ یک نوع استقلال از حاکمیت.

مروری بر آرای برخی از علما درباره مولوی

مواجهه با مولوی، دو طیف فکری کاملاً متفاوت را نشان می‌دهد؛ دو طیفی که افق‌های متفاوتی دارند. شاید سرّ این اختلاف همان نکته‌ای است که امام خمینی به آن اشاره کرده بود؛ این‌ که عدم درک موقعیت و مرتبه مولوی و هم‌افق نبودن با وی، سبب‌ساز فهم ناصحیح از اقوال این عارف شده است: «قول عرفا باطل نیست؛ ولی ما نمی‌توانیم قول ایشان را هضم کنیم؛ زیرا فهم قول آن‌ها ذوق عرفانی لازم دارد…».

جامعه‌شناسی کنشگری روحانیت در انتخابات (۷): دکتر محمد شفیعی‌فر:

به‌کارگیری اسلام برای حل مشکلات اجتماعی باعث می‌شود قرائت‌ها و برداشت‌های مختلفی از اسلام در حاکمیت سیاسی پیدا کنیم. همین برداشت‌های مختلف فقهی مبنای جناح‌بندی در جمهوری اسلامی شد. نحوه کاربست اسلام برای حل مشکلات سیاسی و گره‌گشایی مسائل حکومتی باعث شکل‌گیری جناج چپ و راست شد؛ مبتنی بر فقه پویا و سنتی.

تأملاتی در مواجهه ما با جهان جدید؛ گفتار دوم: دکتر محمدعلی رجبی دوانی

نهضت اصلاح دینی هرچند در بدو امر برای اصلاح رذائل موجود در مسیحیت پایه‌ریزی شد، اما در نهایت به استحالۀ خود دین منتهی گردید. احکام حلال و حرام مسیحیت به کلیسا نسبت داده شد و برای رهایی از آن‌ها ارجاع مستقیم به خود کتاب مقدس در دستور کار قرار گرفت. این فرایند با جدایی دین از سیاست، منجر به شکل‌گیری پروتستانتیسم گردید و دین را محدود به عرصۀ خصوصی و رابطۀ شخصی بین انسان و خدا نمود.

تأملاتی در مواجهه ما با جهان جدید؛ گفتار اول: دکتر عطاءالله بیگدلی

ما بی‌هویت و بی‌بنیاد شده‌ایم؛ یعنی اعتقاد به یک بنیاد و فهم از جهان نداریم؛ به‌گونه‌ای که نه خود را کاملاً در اختیار این جهان (سنتی) قرار می‌دهیم و نه در اختیار آن جهان (مدرن). پذیرش ساده‌انگارانه جریان ترکیبی (ترکیب سنت و مدرنیته) وضعیت آشفته‌ای را برای ما ایجاد کرده است که تنها راه برون‌رفت از آن، تأمل در این وضعیت و یافتن راه حلی برای یافتن بنیادی برای جامعۀ ایرانی است.

رویکرد فقهی سید یزدی
منش سیاسی آیت الله خویی

تأملاتی در مواجهه ما با جهان جدید؛ گفتار سوم: حجت‌الاسلام والمسلمین رهدار

در جامعه دینی، شما به یک منطق زیست تکاملی نیاز دارید که دو مرحله دارد؛ یک مرحله مقدماتی که من به از آن به نام الگوی عدالت یاد می‌کنم و یک مرحله استکمالی که از آن به عنوان الگوی ایثار یاد می‌کنم. جامعه تمدنی و جامعه کامل مهدوی بر پایه عدالت نیست؛ برپایه ایثار است.

آیت‌الله محمد سند بحرانی در گفت‌وگوی اختصاصی با مباحثات:

یکی از ویژگی‌های حوزه‌ی نجف (به‌لحاظ ساختار آموزشی) وجود سه فضای «آکادمیک محض»، «سنتی محض» و «میانه‌ی آکادمیک و سنتی» است. از لحاظ جغرافیایی آن‌جایی که نزدیک به حرم است، سنتی محض است؛ مقداری آن‌طرف‌تر ـ بین نجف و کوفه ـ میانه است؛ و کوفه آکادمیک محض است. این تنوع سه‌گانه، تکاپو و خلاقیت را زیاد کرده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین سید ابوالفضل موسویان در گفت‌وگو با مباحثات:

(به‌مناسبت سالروز درگذشت)

آقای میلانی از ابتدای شروع حرکت انقلابی امام(ره) خیلی جدی همراه ایشان بودند؛ یعنی می‌توان ادعا کرد که حتی علمای قم را هم ایشان در حمایت از امام جمع می‌کردند. حتی در قضیه‌ی تأیید حکم مرجعیت امام(ره)، علمایی که از قم به تهران آمدند، محرکشان آقای میلانی بودند.

گزارش کامل نشست علمی

تصویر دوگانه‌ای که منابع رایج از مرحوم شیخ فضل‌الله نوری در اذهان بسیاری شکل داده (دوگانه‌ی مخالف مشروطه ـ موافق مشروطه) باعث شده آرا و دیدگاه‌هایش مورد واکاوی قرار نگیرد. وجود برخی نسبت‌ها و اتهامات در منابع ـ از قبیل: همکاری با روس‌ها، فروختن موقوفه، گرفتن رشوه و… ـ نیز به این مسأله دامن زده و متأسفانه بعد از انقلاب اسلامی جای بررسی آرای او خالی مانده است.

جامعه‌شناسی کنشگری روحانیت در انتخابات (۶): دکتر محمدمهدی اسماعیلی:

بعد از انقراض صفویه و تحول درون‌گفتمانی‌ای که در حوزه فقاهت اتفاق می‌افتد و جریان اجتهادی و اصولی غلبه پیدا می‌کند و مرجعیت علمی از درون حاکمیت دولت شیعی به خارج از قلمرو دولت شیعی در عراق منتقل می‌شود، یعنی از ابتدای قرن سیزدهم، کنش جدیدی از روحانیت شیعی را مشاهده می‌کنیم؛ یک نوع استقلال از حاکمیت.

دکتر رضا عیسی‌نیا:

شیعیان در پوشش تقیه، مبارزاتی خستگی­‌ناپذیر داشتند و این مبارزات واجد دو ویژگی بود که در برهم زدن بساط خلافت تأثیر به‌سزایی داشت: مظلومیت و قداست. مأمون با این کار می­‌خواست این دو ویژگی ممتاز مبارزاتی شیعیان را از بین ببرد؛ چون وقتی رهبر شیعیان ولیعهد دستگاه خلافت شود، نه مظلوم است و نه چنان مقدس.

سیزدهمین نسخه مکتوب مباحثات منتشر شد

از منظر جامعه‌شناسی سیاسی، اگر روحانیت را مهم‌ترین جریان شکل‌دهنده‌ی انقلاب ۵۷ و – به تبع آن – نظام سیاسی جمهوری اسلامی بدانیم، ادعای گزافی نیست. از همین‌رو تحلیل کنشگری این جریان در فضای سیاسی ایران و تبیین تأثیر آن بر – یا تأثر آن از – رویدادهای سیاسی و اجتماعی، برای علاقه‌مندان به جامعه‌شناسی سیاسی ایران ضروری می‌نماید.

حجت‌الاسلام والمسلمین یزدانی مقدم:

به‌مناسبت سالروز بزرگداشت شیخ اشراق

جایگاه فلسفه سیاسی در اندیشه سهروردی بدین صورت است که در حکمت بحثی، فلسفه سیاسی بخشی از حکمت عملی است که به‌طور بحثی به دست می‌­آید و در حکمت ذوقی نیز فلسفه سیاسی می‌­تواند همان جایگاه را داشته باشد؛ با این تفاوت که مبانی و مواد آن از طریق ذوقی به‌دست می­آید یا با طریق ذوقی تأیید می‌­شود.