• استاد رسول جعفریان:

    فرق است بین وقتی که یک دانش را در حد عمومی و تمدن‌زا استفاده کنیم؛ یا صرفاً در حد چهار متخصص که فقط بلدند محاسبات کنند. مسأله مهم‌تر این‌که ما مسلمان‌­ها انقلاب علمی نکردیم و فقط حرف­‌های یونانی‌ها را به اندازه یک سانت جلو بردیم. ما هیچ­‌وقت نتوانستیم فیزیک را از قید جوهر و عرض رها کنیم. ما اگر این همه ریاضی بلد بودیم، چطور نتوانستیم یک دوچرخه ساده بسازیم؟!

  • حجت الاسلام کمیل نظافتی در گفت‌وگو با مباحثات:

    در شهرهای مذهبی مانند قم تقیّدیات در حفظ حریم محدودتر است و نگاه ویژه‌ای وجود دارد. اما مثلاً در شهرهای شمالی برای ارتباط با کف جامعه باید مقداری خود را تنزّل دهیم. مانند دوستان عزیز ما در گروه فرهنگی بقیة الله که انصافاً در کنار ساحل فعالیت‌های خوبی کردند. ولی خواه ناخواه ما مبتدی هستیم و به استاد راهنما و عالمان دین نیاز داریم تا خدای نکرده دچار انحراف نشویم.

  • حجت‌الاسلام والمسلمین فلاح‌زاده در گفت‌وگو با مباحثات:

    باید در بیان مسأله محاسبه کنیم که آیا در دل مخاطب نفرت ایجاد می‌کند یا علاقه؟ به فرموده‌ی رهبری «دین را طوری تبلیغ نکنیم که احساس کنند همه‌ی خیابان‌ها ورودممنوع و همه‌ی کوچه‌ها بن‌بست است و سلب آزادی شده». ما در بحث طهارت و نجاست واقعاً بر مردم سخت گرفتیم؛ چه زندگی‌هایی که به‌خاطر وسواس متلاشی شده.

  • گفتاری از حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مبلغی

    بی‌گمان تشکیل حکومت در فلسفه قیام حسینی می‌گنجد. دیدگاه عده‌ای این است که هدف قیام تشکیل حکومت توسط خود امام در آن دوران بوده است؛ در مقابل، عده‌ای نیز چنین دیدگاهی را نمی‌پذیرند. در هر صورت باید میان تشکیل حکومت به مثابه فلسفه به معنای عام و هدف به عنوان فلسفه خاص در آن دوران و از سوی امام تفکیک قائل شویم.

یادداشت وارده

برجام را می‌توان با صلح حدیبیه قیاس کرد. حرکت صحیح و البته مبتکرانه پیامبر(ص) در حرکت بدون سلاح به سوی مکه باعث شد دشمنان در عین برتری مجبور به مصالحه‌ای شوند که اگرچه بسیاری از مفاد آن به ضرر مسلمانان بود، ولی باعث به رسمیت شناخته شدن جمعیت مسلمین از سوی مکه و متضمن صلحی بود که مسلمانان در پی آن بودند. حدود دوسال از صلح نگذشته بود که زیرکی پیامبر(ص) باعث شد مکه صلح را نقض کند؛ ولی در این دوسال ورق کاملاً به سود مسلمانان برگشته بود

یادداشت دکتر سید جواد میرخلیلی درباره یاوه‌گویی‌های ترامپ

آمریکایی‌ها در این اواخر با سپردن عنان کارشان به دیوانه‌ای که حتی حافظه تاریخی و به عبارت دیگر، سواد تاریخی و جغرافیایی در شناخت نقاط مطرح جهان هم ندارد، وارد فاز بعدی اسلام‌هراسی خود شدند؛ بلکه بتوانند جلوی پیشرفت‌های ایران را که در آستانه چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب مردمش علیه همین قدرت‌هاست را بگیرند.

دکتر سید صادق حقیقت:

از مایکل سندل پرسیدم شما می‌گویید عدالت بر اساس سنت و فرهنگ است؛ عدالت در جمهوری اسلامی ایران بر کدام اساس باید باشد؟ مباحث لیبرالی یا اعتقادات خودمان؟ پاسخی جالب وی به شکل دقیق این بود: «عدالت در جمهوری اسلامی ایران باید برآمده از قرآن و روایات باشد!». نتیجه‌ای که از این حرف می‌توان گرفت این است که در دل فلسفه سیاسی و فقه سیاسی ما ظرفیت‌هایی وجود دارد که باید آن‌ها را احیا کنیم.

بازخوانی انتقادی نگاه شریعتی به شیعه و روحانیت در شماره هفتم تقریرات

در سرمقاله و یادداشت سردبیر، به نسبت میان شریعتی و نسل امروز روحانیت و طلاب حوزه‌های علمیه پرداخته شده و از «روحانیت منهای شریعتی» سخن به میان آمده است. همچنین در گفت‌وگوهایی با دکتر سارا شریعتی، دکتر آقاجری و استاد طارمی‌راد به بازخوانی نگاه شریعتی به شیعه و روحانیت پرداخته شده و از جمله دکتر آقاجری و استاد طارمی، آرای شریعتی درباره صفویه و روحانیت شیعه را نقد کرده‌اند.

اقتصاد اسلامی و کارکرد کلامی (گفتار سوم)

تعریف «طبقه» در نگاه طالقانی، با تعریف علمی و جامعه‌شناسانه‌ی این مفهوم چندان منطبق نیست؛ زیرا در تعریف وی، جز سرمایه‌داران، نظامیان و روحانیون طبقه محسوب نمی‌شوند. همچنین نظامیان متعلق به بوروکراسی لشگری هستند و روحانیت اساساً یک شأن است. طالقانی فکر می‌کند با رعایت و اجرای احکام فقهی و اسلامی، نه‌تنها تضاد طبقاتی شکل نمی‌گیرد، بلکه وحدت و هماهنگی بین طبقات برقرار می‌گردد.

یادداشت وارده/تأملی در تدابیر امنیتی برای شخصیت‌های روحانی

مگر در جامعه‌ی اسلامی علما و مراجع، پناه مردم نبوده‌اند؟ مگر بیوتشان محل رفع و رجوع مشکلات مردم نبوده‌؟ چطور شده که وقتی به حضورشان می‌رسیم زبانمان بند می‌آید؟ روحانیت و به‌ویژه مرجعیت در جامعه‌ی شیعی ایران همچون حصونی بوده‌اند که با وجودشان مردم احساس امنیت می‌کردند؛ امنیت در برابر ظلم و بی‌عدالتی. اما الآن احساس امنیت بماند؛ که در محضرشان حس می‌کنی خودت عامل ناامنی هستی!

جامعه‌شناسی کنشگری روحانیت در انتخابات (۱۰): دکتر محسن صبوریان

بعد از میرزای شیرازی، تکثر مرجعیت به تکثر زعامت منجر شد؛ چون مرجعیت نهادی بود که برای پاسخ به نیاز زعامت سیاسی به‌وجود آمده بود؛ نه پاسخ به سؤالات شرعی. پس شکل‌گیری نهاد مرجعیت به دلیلی ورای نیاز مردم به پرسش‌های فقهی‌شان بود؛ و آن عبارت بود از نیاز به تعامل با ساختار قدرت و سازوکار سیاسی.

یادداشتی از استاد رسول جعفریان

این چند روز، پای منبرهای فراوانی نشستم. تحلیل‌های مختلف از عاشورا و رویدادهای آن بسیار متفاوت است. مهم نیست که استنادات تاریخی این‌ها چه اندازه درست است؛ چون مذاق‌ها مختلف شده و دیگر «استناد» یا «درست» به‌معنای سنتی آن معنا ندارد؛ بلکه باید دید چه چیز به دل آدم می‌چسبد. آیا به دوره میانی قاجار و تحلیل‌های رایج آن دوره برگشته‌ایم؟

اقتصاد اسلامی و کارکرد کلامی (گفتار دوم)

شهید صدر به صراحت مسأله وجود یا ادعای تولید یک علم اقتصاد اسلامی را رد می‌کند و می‌گوید چنین علمی در اسلام وجود ندارد و او هم در پی تولید آن نیست؛ بلکه از سیستم اقتصاد اسلامی در تقابل با سیستم اقتصاد سرمایه‌داری و سوسیالیستی سخن می‌گوید؛ سپس با نقد دو رویکرد پیشین در پی ارائه رویکرد اقتصاد اسلامی بر می‌آید. اما وی از یک سیستم ناموجود اقتصادی در برابر دو سیستم اقتصادی موجود سخن می‌گوید.

تأملاتی در مواجهه ما با جهان جدید؛ گفتار هفتم: دکتر سعید زیباکلام

فلسفه علم وقتی از ابتدای انقلاب، وارد ایران شد، بدون توجه به تاریخ علم مطرح شد؛ در حالی‌که در غرب، این حوزه عمدتاً با عنوان فلسفه و تاریخ علم شناخته می‌شود. این تاریخ علم است که فلسفۀ علم را از پرواز در آسمان و سخنان انتزاعی دور می‌کند و به روی زمین می‌آورد. با این نگاه است که می‌توانیم دریابیم که بخش زیادی از نظریات و سخنان نیوتن که اینشتاین او را بزرگ‌ترین دانشمند همۀ اعصار می‌نامد، ربطی به مشاهده و آزمایش ندارد.

یادداشتی شفاهی از حجت‌الاسلام والمسلمین سعید جازاری:

مسیحیت در عرصه‌ی تبلیغ تجربه هزار و هشتصد ساله دارد؛ بیش از صدها رشته تخصصی برای آموزش تبلیغ دارند. امروز مکتب بودا هم این راه را شروع کرده؛ البته دیر آمده؛ ولی خیلی جلو افتاده است/ افرادی که در غرب به اسلام روی می‌آورند سمت اسلام اهل سنت می‌روند/ به‌نظر بنده ما  در غرب هنوز در موقعیت تبلیغ مذهبی بمعنی الاخص قرار نگرفته‌ایم.

به‌مناسبت درگذشت عبدالله قمی؛‌ دبیر کل دارالتقریب مذاهب اسلامی قاهره

این‌که مرحوم عبدالله قمی اختلافات کلامی و فقهی را «جزئی» پنداشته و ازسرگیری روابط سیاسی ایران و مصر را به‌عنوان راهکار ضروری تقریب اسلامی پیشنهاد می‌دهد، حکایت از آن دارد که وی پس از هشت‌دهه تلاش خود و پدرش در پروژه اثرگذار دارالتقریب قاهره و نیز تجربه زیسته‌اش در این دو کشور به این نتیجه رسیده که باید به جای یکسان‌سازی عقاید پیروان دو مذهب، به دنبال ایجاد سازگاری اجتماعی میان آن‌ها بود