• فراز و فرود پایگاه مردمی روحانیت (۲)؛ حجت‌الاسلام والمسلمین ابوطالبی:

    علیرغم تمام مشکلات، ما الآن روحانیون بسیاری داریم که در دانشگاه‌ها نافذند. باید با بررسی آماری دقیق به این مسائل پرداخت.  نمی‌شود هر کسی با تجربه شخصیش بگوید به من  دیروز در  خیابان  دوتا فحش دادند پس روحانیت افول کرده است. مزایای ورود روحانیت به مسائل اجرایی و حکومتی از هزینه‌های آن بیشتر بوده.

  • مدیر مرکز اسلامی آیت‌الله‌العظمی خوئی در نیویورک در گفت‌وگوی اختصاصی با مباحثات:

    اکثر مشکلات و مصیبت‌های شیعه، نتیجه تندروی‌های برخی از شیعیان است. این عده هیچ هم و غمی ندارند جز این‌که تصور کنند تمام مشکلات ما با توهین به فلان‌شخصیت مرد یا زن اهل‌سنت حل می‌شود/فعالیت تبلیغی و دینی در کشورهای غربی یک نوع جهاد است. این جهاد نیازمند نیروهای متخصص و توانمند است و در این زمینه باید مبلغینی از همان کشورها تربیت شوند.

  • فراز و فرود پایگاه مردمی روحانیت(۱)؛ گفت‌وگو با دکتر عبدالوهاب فراتی

    تجربه‌ی تاریخی نشان می‌هد که طرفین دعوا در مسائل سیاسی و اجتماعی برای رسیدن به راه حل، به روحانیت پناه می‌بردند و روحانیت برای همه‌ی جریانات فکری و سیاسی پدری می‌کرد و آن‌ها نیز نقش پدری آن را می‌پذیرفتند. اما بنا به دلایل متعددی دیگر روحانیت نقش پدری گذشته را ندارد و بیشتر به یک نقش برادر بزرگ‌تر تبدیل شده است که الزاماً هم اطاعت‌پذیر نیست.

  • فلسفه در حوزه علمیه معاصر (۱)؛ استاد رضا برنجکار در گفت‌وگو با مباحثات:

    فلسفه و کلام نسبت به فقه وضعیت خوبی ندارند؛ در بین این‌دو نیز، کلام وضعیت خوبی ندارد. انتظار داریم به کلام هم در حد فقه توجه شود. فلسفه دانشی است که از بیرون آمده است و ما از مطالب خوب آن استفاده می‌کنیم و البته آن را رشد هم می‌دهیم و مکتب‌های فلسفی جدیدی هم تأسیس می‌کنیم و هیچ اشکالی هم ندارد؛ اما کلام دانش اصلی است و از فلسفه هم استفاده می‌کند.

سنخ‌شناسی جریانات سیاسی در جهان اسلام (طرح یک پژوهش)

روشنفکران دینی همچون خوارج معتقدند، ملت مشروعیت‌بخش به حکومت است و حکومت باید در خدمت منافع ملی و مردم باشد و اگر چنانچه شخص حاکم از مسیر قانون و منافع ملی عدول کرد، جامعه حق عزل، محاکمه و مجازات آنان را دارد. خوارج به‌جای تأکید و تقدیس حاکم و حکومت، به شریعت و قوانین شرعی توجه کردند و قدرت عالیه را متعلق به جماعت مؤمنان دانستند.

دکتر سید صادق حقیقت:

سیزده ویژگی در پیوند میان دو جریان اول و دوم وجود دارد که باعث تلاقی این دو جریان با جریان سوم شده است. از جمله این‌که با رویکرد حداکثری نسبت به دین معتقدند ما در سیاست، اجتماع و اقتصاد همه‌چیز را خودمان داریم و به همین دلیل نیازی به علوم اسلامی غربی نداریم.

یادداشت وارده

در این ایام، یکی از تشکل‌های حوزه که همواره داعیه‌دار استقلال حوزه و حفظ سنت‌های آن بوده است، مبالغی را به‌عنوان هدیه اعیاد ربیع الاول به اساتید حوزه پرداخت نموده و متأسفانه در اقدامی سؤال‌برانگیز با ارسال پیامکی، چند نفر از علما و مدرسان حوزه را به‌عنوان تأمین‌کننده آن معرفی کرده که در عداد مراجع تقلید نیستند.

شاه‌بیت تقریب به سبک خراسانی

هرچند برخی نهادهای رسمی همچون بسیج و سازمان تبلیغات اسلامی طی سال‌های اخیر کوشیده‌اند با برگزاری کاروان‌های زیارتی امام رضا(ع) برای زائران سنی‌مذهب و نیز برپایی جلسات مشترک شیعه و سنی به کاهش تنش‌های فزاینده کمک کنند؛ اما به‌نظر می‌رسد دغدغه برخی مراجع تقلید و روحانیون شیعه، بسیار جدی و حاصل برخی اطلاعات و گزارش‌های نگران‌کننده است.

گفته شده است که در این اجتماع، بیش از یک میلیون نفر شرکت کرده بودند. احمد آقا یک روز پس از این، گفته بود: «آقا دیشب با دقت تمام خطبه­‌های نماز جمعه را تماشا کردند… بسیار خوشحال شدند و گفتند عجب نمازی شد!». اجتماعی که در کمتر از دو روز اطلاع‌رسانی شده و با کمترین امکانات برگزار شد، به یکی از باشکوه­ترین نمازهای تاریخ تبدیل شده بود.

گزارش نشست علمی ـ هنری

مدیر موزه فرهنگ لوگانو سوئیس در بخشی از سخنانش در این نشست گفت: عکاس می‌­تواند واقعیتی را ثبت کند که برای بیگانگان از فرهنگ سوژه مورد عکاسی، دارای تفاسیر باز و مختلفی باشد و جهان غیر بسته‌­ای از دیدگاه‌­ها را برای آن‌ها خلق نماید.: عکاسان اروپایی و آمریکایی در ثبت عکس­‌هایی که «دیگری» را به تصویر بکشد خبره هستند و عکس‌­های آنان از ظرفیت­‌های تفسیری بالایی برخوردار است.

حجت‌الاسلام والمسلمین مهاجرنیا

هرچند در مکه بخشی از عناصر اساسی تشکیل دولت اسلامی وجود داشت، اما عنصر قلمرو با هجرت به مدینه به‌دست آمد و حکومت اسلامی شکل گرفت. اتحاد ملی به وجود آمد؛ مرکز فرمانروایی در مسجد پایه‌گذاری شد؛ قانون اساسی مدینه با حضور مهاجرین، اوس و خزرج، مسیحیان و هم‌پیمانان آن‌ها تدوین و پیامبر(ص) به‌عنوان حاکم بلامنازع و فصل الخطاب پذیرفته شد.

حجت‌الاسلام والمسلمین نقویان در گفت‌وگو با مباحثات:

حرکت مقام معظم رهبری در سفر سرزده به آن مناطق ـ طوری که مردم ناگهان ایشان را در میان خود دیدند ـ بنده را یاد آن جمله‌ی امیرالمؤمنین(ع) انداخت که در  اوایل نامه‌شان به مالک اشتر (عهدنامه مالک اشتر) می‌فرمایند: «وَ أَشْعِرْ قَلْبَکَ الرَّحْمَةَ لِلرَّعِیَّةِ وَ الْمَحَبَّةَ لَهُمْ وَ اللُّطْفَ بهم»؛ یعنی باید دلت مملو از رحمت و محبت به مردم باشد.

پرونده ویژه/طرح موضوع

«کم شدن محبوببت طلبه‌ها» مسأله‌ای است که این روزها بیش از هر زمانی حوزه و روحانیت را به چالش کشانده  است؛  طوری که برخی از عالی‌ترین مقامات علمی حوزه همچون آیت‌الله‌العظمی شبیری زنجانی نیز با تعبیر «مصیبت‌های سخت اما واقعی  امروز طلبه‌ها» نسبت به این مسأله ابراز نگرانی کرده‌اند. مباحثات قصد دارد با بهره‌گیری از نظرات اساتید حوزه و گفت‌وگو با صاحب‌نظران و نخبگان حوزوی  این مسأله را از زوایای مختلف ارزیابی نماید.

گزارش نشست علمی

آیت‌الله اردبیلی در مسأله سیاست، رهیافت فرهنگی داشت و مانند تمام فرهنگ‌­گرایان تلاش می‌کرد منطق فرهنگ را بر سیاست اعمال کند/آن مرجع عظیم­‌الشان معتقد بود تخطی از قانونی که توسط مجلسی که نمایندگان آن با آزادی کامل و با رأی مردم، انتخاب شده‌اند حرام است؛ همان‌طورکه نباید بحث معصومیت مسئولان را مطرح کنیم تا راه‌­های انتقاد به آن‌ها بسته شود.

حجت‌الاسلام والمسلمین سعید بهمنی

این‌گونه نبوده که مأمون رأسا و بدون تأثر از زمینه اجتماعی به چنین تصمیمی، یعنی ولایتعهدی امام رضا(ع) رسیده است؛ بلکه ضرورت‌های اجتماعی سبب این تصمیم سیاسی شد. این مقوله را شاید بتوان با این عنوان که سلسله امامان(ع)، با تغییر استراتژی از جنگ سخت به جنگ نرم به این موقعیت اجتماعی‌رسیده‌اند، بیان و ارزیابی کرد.

تحلیلی در باب تأثیر تغییرات اجتماعی بر کنش‌گری روحانیت در عرصه سیاست

در مسأله تصدی‌گری مناصب سیاسی توسط روحانیت که هنوز بعد از گذشت چهار دهه از انقلاب اسلامی محل مناقشه است، بالاخره بایستی اتخاذ موضع کرد. بدون شک بالارفتن سطح حضور مباشرتی روحانیت در عرصه رقابت و مناصب سیاسی با رویکرد حق‌مدارنه، مرجعیت و پایگاه اجتماعی ایشان را می‌کاهد.