• انتخابات و اخلاق سیاسی (۱)؛ گفت‌وگو با حجت‌الاسلام والمسلمین محمدتقی اسلامی

    فکر می‌کنم باید گزاره‌ی «انتخاب کاندیدای اصلح» را به «انتخاب کاندیدای بد از میان کاندیداهای بدتر» تبدیل کنیم. اگر من بگویم اصلح، در واقع در حال مقایسه کاندیداها با یک تراز معصوم هستم؛ در حالی‌که کاندیدای اصلح، معصوم است. اگر شما بگویید که بین صالح و اصلح، آفاتی به‌دنبال دارد.

  • در مناظره حجت‌الاسلام والمسلمین خسروپناه و دکتر مهدی گلشنی مطرح شد:

    چرا الآن علم دینی مطرح است و چرا در تمدن اسلامی مطرح نبوده؟ چرا ما دنبال علم اسلامی و دینی هستیم؟/معتقد نیستم که در دوره تمدن اسلامی متفکران ما دنبال اسلامی‌سازی علوم نبوده‌اند. ما الآن وقتی به اسلامی‌سازی علوم می‌­پردازیم، درواقع راه آن‌ها را ادامه می‌دهیم؛ اما اقتضائات، مسائل، مبانی و مکاتب تفاوت کرده است.

  • گفتاری از دکتر عبدالوهاب فراتی:

    روحانیت علی‌رغم ظاهر یک‌دستی که دارد همواره از درون متکثر است و این تکثر را ذات خویش می‌انگارد؛ از این‌رو تصور حوزه‌ای یک‌دست که روایت و موضع واحدی در قبال اجتماع و سیاست داشته باشد امری ناممکن است. انتظار حوزه‌ای که به‌طور همه‌جانبه از نظام اسلامی حمایت کند و در قبال مسائل سیاسی و اجتماعی جامعه، رویه‌ی واحدی درنظر بگیرد، انتظاری ناصواب است و روحانیت را از انجام رسالت دینی آن که «حمایت» و «نظارت» است بازمی‌دارد.

  • در گفت‌وگو با آیت‌الله سید کمال حیدری مطرح شد:

    اختصاصی مباحثات

    نگرش صرفاً فقهی مشکلات فراوانی دارد؛ یکی این که اساساً فقه، قابلیتِ ذو­مراتب بودن را ندارد؛ یعنی مسائل فقه یا سیاه و یا سفید است؛ یا حرام و یا حلال است. اما هنگامی که در مسائل اعتقادی و معارف دیگر دین وارد می‌شوید، مشاهده می‌کنید که قابل درجه‌بندی و مرتبه‌بندی است؛ مثلاً ایمان ۱۰ درجه دارد.

پروفسور لاتور در مناظره با حجت‌الاسلام والمسلمین پارسانیا:

من این‌جا هستم که بپرسم شما با این تفسیر منحصربه‌فردی که از اسلام دارید، چطور می‌خواهید به ما غربی‌ها کمک کنید که بر این وضعیت محیط زیستی غلبه کنیم؟ به نظرم دو سنت ما می‌توانند حرف‌های مشترک زیادی درباره ترکیب محیط زیست و الهیات داشته باشند.

یازدهمین شماره نسخه مکتوب مباحثات منتشر شد

از مهم‌ترین مطالب این شماره می‌توان به مصاحبه اختصاصی با آیت‌الله سید کمال حیدری و حجت‌الاسلام والمسلمین سید‌صمصام‌الدین قوامی و نیز گفتارهایی از حجج اسلام والمسلمین سروش محلاتی، نجف لک‌زایی، سید علی میرموسوی، رسول جعفریان و محسن الویری اشاره کرد.

یادداشتی از محمد ترکمان در نقد نامه آخوند خراسانی به میرزای نایینی

برخلاف متن نامه که عالمان دینی را هشدار می‌دهد که: «علم حکومت‌داری و سیاست، یک علم و فن است… و ورود بدون علم و تجربه و فن به این حوزه بدون طی مراحل آن باعث آبروریزی… می‌شود»، خود مرحوم آخوند تا آخرین لحظه ی حیات در امر سیاست دخالت می‌کرد.

مرحوم آیت‌الله سید حسن صالحی به روایت دامادش

شوخ‌طبعی، مجلس‌داری و شیرین‌سخنی استاد که با حافظه قوی و خاطره‌های فروان وی گره خورده بود، عملاً مجالس علمی، دوستانه و خانوادگی را در اختیار وی می‌گذاشت. به تعبیر یکی از علما، وی دائرةالمعارفی زنده بود که از هر دری سخنی ارزنده و آموزنده داشت. کسی نبود که یک بار با وی نشسته باشد، اما شیفته مرام و مقامش نشده باشد.

رویکرد فقهی سید یزدی
منش سیاسی آیت الله خویی
کتابشناسی انتقادی جامعه‌شناسی تشیع

نگاهی به جدید‌ترین اثر گروه مطالعاتی جامعه‌شناسی تشیع

در این کتاب که حاصل چهار سال پژوهش و جست‌وجو در همه کتاب‌های فارسی منتشر شده در ایران از آغاز صنعت چاپ تا پایان سال ۱۳۹۱ حول موضوعات اجتماعی شیعه است، هفده کتاب ذیل حوزه پژوهشی «روحانیت و مرجعیت» معرفی و نقد شده است. سارا شریعتی در مقدمه کتاب، روحانیون و روشنفکران دینی را غایبان عرصه مطالعات اجتماعی تشیع دانسته.

در همایش «اندیشه سیاسی شهید صدر» بیان شد:

آیت‌الله محسن اراکی: به عقیده شهید صدر مرجعیت مربوط به کسی است که پرچم اسلام را حمل می‌کند؛ لذا ما باید همه سرباز ولی فقیه باشیم. شهید صدر در این راستا به آیات قرآن تمسک کرده است. به عقیده وی سرآغاز حکومت و سیاست و حقوق با دولت دینی شروع شده و دولت در متن دین است؛ از این رو نمی‌توان دولت را از متن دین جدا کرد؛ یعنی دولت پدیده‌ای وحیانی به‌شمار می‌رود.

مروری بر سه کتاب منتشرشده درباره‌ی حضرات آیات سیدمحمدتقی خوانساری، احمد خوانساری و علامه طباطبایی

در کتاب «آشنای آسمان» که درباره‌ی علامه‌ی طباطبایی است از قول ایشان نقل شده که «… نمی‌دانم چگونه و چرا به محضر حضرت آیت‌الله بروجردی عرض کرده بودند که می‌گفتند دستور ایشان است که شهریه آن‌هایی که به درس اسفار می‌روند قطع شود. وقتی این خبر رسید، با خود گفتم که خداوندا؛ … اگر درس اسفار تعطیل شود، لطمه‌ی بزرگی به سطح علمی و عقیدتی طلاب وارد خواهد شد…».

دکتر هاشم آقاجری:

بهانه امثال فلسفی و فدائیان اسلام این بود که دولت مصدق چرا از رادیو موسیقی پخش می‌کند. در جواب می‌گویم موسیقی در تمام سال‌ها پخش می‌شده؛ شما انتظار دارید مصدق سیستم اجرای شریعت برپا کند؟ مثلاً دست قطع کند و زن‌هایی که بی‌حجاب هستند را به اداره اماکن ببرد و شلاق بزند؟ یا مشروب فروشی‎ها را تعطیل کند؟ مصدق برای این کارها نیامده بود.

گزارش و نقد کتاب «بازگشت به اسلام»

این جریان می‌تواند مطمح گروه‌های مردمی قرار گیرد که از یک سو از حاکمیت‌های کشورهای اسلامی شیعه و سنی خسته شده‌اند و از سوی دیگر چشم انتظار ظهور منجی‌اند. بازخوانی فرهنگی بر اساس نقد باورهای پیشین و ارائه تفسیری نو از اسلام نیز می‌تواند ضامن احساس آرامش بیشتر حامیان هاشمی خراسانی باشد.

حجت‌الاسلام والمسلمین علیدوست:

بنده معتقدم ابتدا ساختار موجود اصول فقه باید تغییر کند و دارای محور شود. پس از آن باید مسائل و مباحثی بر اصول فقه افزوده شود؛ البته این لزوماً به‌معنای افزایش حجم آن نیست. کتاب «کفایه الاصول» به عنوان دارنده نقش اساسی، محوری ندارد که بتوانیم مباحث اصول را بر اساس آن ساماندهی کنیم.

یادداشتی از استاد رسول جعفریان پیرامون حواشی تمام‌نشدنی درباره فضای مجازی

اختصاصی مباحثات

باز هم این روزها بحث فضای مجازی برای صدمین بار به میان آمده است؛ بالاخره حلال است یا حرام؟ چه کنیم؟ آیا مثل همان ماجرای سرمایه‌داری نیست؟ یعنی حذف و قطعش کنیم تا اوضاع درست شود؟ اگر واقعا سرمایه‌داری و این قبیل چیزها، منشأ فساد است، چرا خیلی از خوبان، تجارتخانه و سرمایه دارند؟ حالا گاهی برای شخص خود کاری تجاری می‌کنند و گاهی به‌عنوان یک مرکز خیریه یا امثال آن.

به‌مناسبت سالگرد درگذشت

مرحوم آشتیانی در مورد سید جمال‌الدین معتقد بود که وی «سیاسی‌کار بود» و «خیلی هم ملاّ نبود» و در فلسفه هم دستی نداشت و شاهکار وی، رساله‌ای در ردّ دهریین است که اگر بخوانید می‌بینید که پرمحتوا نیست. آیت‌الله خسروشاهی اما موارد عدیده‌ای از اِشراف علمی سید جمال را برشمرده و بر این دیدگاه مرحوم آشتیانی خرده گرفته است.