ویژه‌نامه بررسی وضعیت علمی حوزه / ۳

در هر جایی که تنظیماتی جدید وارد حوزه شده، کپی‌برداری از سیستم دانشگاهی است. مثل تشکیل هیئت‌های علمی در مراکز وابسته به حوزه، و رده‌بندی آنها و تدوین پایان‌نامه‌ها به شیوه معمول در دانشگاه‌ها و جهات دیگر. این روند به این معناست که حوزه پس از چند دهه، به یک دانشگاه تبدیل خواهد شد؛ یعنی «لایبقی من الحوزة الا اسمها.»

ویژه‌نامه بررسی وضعیت علمی حوزه / ۲

در مسائل مدیریتی و اجرایی حوزه هم باید از کانالیزه کردن و گذاشتن فیلترهای بیش از اندازه و حذف سلیقه‌های مختلف پرهیز کرد. نباید افراد خوش‌فکر حوزه را به صرف اینکه در یک مسئله جزئیه شخصیه خارجیه با ما اختلاف نظر دارند، بایکوت کنیم. این افراد می‌توانند برنامه‌ها و افکار مفیدشان را در اختیار نظام اسلامی، حوزه انقلابی و جهان فعلی بگذارند.

نگاهی به تقریر درس حدیث؛

محوریت بحث در این تقریرات چنانکه از عنوان نیز برمی‌آید، بحث پردامنه اختلاف الحدیث، و همچنین تحلیل و بررسی علل و اسباب پیدایش آن است. مساله‌ای که به اذعان ایشان با چنین عنوان و منهجی تاکنون در کتب اصولی مطرح نشده است. از نگاه ایشان، با شناخت اسباب و منشأهای پیدایش اختلاف میان احادیث است که بررسی و حل اختلاف میان احادیث معنی پیدا می‌کند و ازین روست که در این بحث، از مباحث تعادل و تراجیح چشم می‌پوشد و حتی به بحث اخبار علاجیه نیز چندان توجهی نمی‌کند.

فقه در حوزه نجف؛

این سطور به مروری سریع بر آثار چهره‌های سرآمد عرصهٔ فقه اکتفا می‌کند. البته به خاطر ضیق مجال، از ذکر نام ده‌ها تن از فقهای بزرگ و تلاش‌هایشان در دو قرن اخیر و خصوصاً در دوران معاصر که دوران اوج شکوفایی نگارش‌های فقهی بوده، چشم پوشیدیم و به مروری تاریخی بر برخی چهره‌های بزرگ تاریخ فقه و نکاتی که در این میان وجود دارد اکتفا کردیم.

ویژه‌نامه بررسی وضعیت علمی حوزه / ۱

متأسفانه گرایش به مدرک‌گرایی هم در حوزه، زیاد شده است. یعنی یک عده دنبال این‌اند که یک مدرک سطح سه یا چهار بگیرند و با آن، تدریس کنند. این بهترین کار است که یک نفر هجرت کند و اسلام را درست برای مردم بیان کند. بالاترین هدف روحانیت و حوزه‌های علمیه این است که همین حرکت را انجام دهد. اما این حرکت باید با روال درست انجام شود.

گفت‌وگویی با میرزا عبدالرضا کفایی؛ نوه آخوند خراسانی

از نظر مرحوم آخوند اصل حکومت از امور حسبیّه است و باید در عصر غیبت حضرت ولی عصر(عج) مردم دارای نظام حکومتی باشند تا هم امنیت‌شان حفظ شود و هم شؤون عامه جامعه اسلامی اختلال پیدا نکند.

یادداشت وارده؛

هرچند باید روش اجتهاد در تمامی زمینه‌ها را از مسیر فقه الاحکام و اصول فقه پیمود ولی ادامه این مسیر و عدم عزم جدی برای رشد کردن ابواب فقهی جدید و نوشته شدن اصول تخصصی متناسب با این ابواب می‌تواند در درازمدت به بدنه علمی حوزه آسیب جدی وارد نماید.

نقدی بر مطلب «خطای ترکیب» دکتر رنانی؛

وقتی یک ناویژه‌دان وارد یک ساحتی می‌شود و نقد می‌کند، اولاً دست روی نقاطی می‌گذارد که نقاط کانونی نیستند. ثانیاً گزارش‌های ناصحیح می‌دهد. ثالثاً به لوازم داوری خودش آگاه نیست که این داوری و این سخن چه لوازمی دارد. رابعاً اگر اشکالی هم هست نمی‌تواند فنی و دقیق بیان بکند. خامساً حتی اصطلاحات را جابه‌جا به کار می‌برد، خلط اصطلاحات می‌کند.

نگاهی به دو مقاله از آیت‌الله قدوسی؛

آیت‌الله قدوسی سپس خطاب به جوانان مسلمان می‌گوید: «ما تنها تقاضایمان از جوانان روشنفکر مسلمان این است که دربارهٔ امور مذهبی زود قضاوت ننموده و در تمام مباحث مذهبی با دانشمندانی که قادر بر پاسخ ایراد و اشکالات وارده هستند، قبل از قضاوت تماس بگیرند».

مواجههٔ آیت الله صافی گلپایگانی با آراء شهاب الدین سهروردی؛

آیت الله صافی بر این باورند که اسلام حقیقی به دست فقها زنده مانده است، نه فیلسوفان و قائلان به عرفان. ایشان معتقدند در بین تمام دانشمندانی که در رشته‌های مختلف علوم عقلی و اسلامی تبحر و شهرت یافتند فقط این صنف بودند که اسلام را حفظ کردند و نقش اصلی تبلیغ دین به آیندگان را ایفا نمودند.