یکی از دانشمندان مشهور آمریکا به نام «فاندیک» در یکی از تألیفات خود مینویسد: «دانشمندان نجومی اروپا برای هریک از کوههای کره ماه، نامهایی از فضلای جهان را که خدمات شایستهای به جهان علم کردهاند، نامگذاری کردهاند؛ از جمله یکی از کوههای کره ماه به نام خواجه نصیرالدین طوسی نامگذاری شده است». خواجه در کتاب «تجرید الکلام» دربارهی نور و با تکیه بر نظریهی ذره، مطالبی را عنوان میکند که فوقالعاده اهمیت دارد. در کتاب «البصائر» نوشتهی اقلیدوس، وی انتشار صوت را به امواج آب تشبیه میکند. ادامه …
همواره تعدادی از علمای شیعه نگاهی انتقادی به علوم عقلی همچون فلسفه داشتهاند و این انتقادات را در غالب کرسی تدریس و بهصورت عالمانه بیان نمودهاند؛ آنگونه که بعضی اندیشمندان معاصر با طرح عنوان «مکتب تفکیک» تلاش کردهاند این انتقادات را سامان دهند. اما در این میان متأسفانه افراد و جریانهایی نیز در حوزههای علمیه وجود داشته و دارند که مخالفت آنها با علوم عقلی نه به شکل علمی، بلکه بهصورت عوامانه و با رنگ و لعاب تکفیر است. ادامه …
گمان نمیکنم در لبنان کسی به اندازه من نماد و سمبل اتحاد در کشور باشد؛ زیرا من علاوه بر تماسهای فرهنگی اجتماعی و سیاسی خود با تمام فرق موجود در لبنان و روابط گستردهای که با آنها دارم، به جایی رسیدم که سه سال پیش در کلیسای کبوشین، خطبه موعظه روزه را خواندم و هیچکس در دنیا به این حد نرسیده است. درست مانند این است که یک روحانی مسیحی خطبه نماز جمعه را بخواند. بنابراین من نماد وحدت ملی بودم. از این رو توطئه مستقیم مرا هدف قرار داده است. ادامه …
این پروژه بهدنبال پاسخگویی به این پرسشِ فلسفی جدی و مهم است که چرا باید اخلاقی بود؟ اشاعره معتقدند چون خداوند امر فرموده اخلاقی باشید، باید اخلاقیزیست کنیم. کانت در پاسخ به این پرسش میگوید: انسانیت و هویت انسان وابسته به اخلاقیبودن اوست؛ اگر انسان اخلاقی نباشد، هیچ چیز نیست. ادامه …
ایرانیها هنگامی که فاتحان عرب بر آنها تاختند، اسلام را قبول کردند؛ اما یک احساس هویت ملی را حفظ نمودند. ایرانیان ممکن بود که به مقامات بلندی در دولتها دست مییافتند، اما نمیتوانستند حکومت کنند و از این احساس رنج میبردند. از اینجاست که آیتالله خمینی در زمانهی انقلاب اشاره کرد که ایرانیان در حال حاضر به مرحلهای از بلوغ و استقلال رسیدهاند که دیگر نباید دکترین «تقیه» را ضروری بشمارند؛ زیرا در گذشته از آن سوء استفادهی بسیار کردهاند. ادامه …
امروزه تصرفات غلط در طبیعت و محیط زیست – بهعنوان سرمایهی مشاع بشریت از ابتدای خلقت تا انتهای آن – مخاطراتی برای نوع بشر بهوجود آورده که حل این مخاطرات باید با مشارکت تمام ذینفعان و همهی صاحبنظران (در حوزههای مختلف علمی) و نیز توجه به حوزههای هستیشناسانه، معرفتشناسانه، فلسفی، الهیاتی، اخلاقی، عرفانی، فقهی و حقوقی آن صورت پذیرد. حوزههای علمیه میتوانند با رویکرد مدیریت دانش و مدیریت حل مسأله، به مسألهی محیط زیست ورود کنند. ادامه …
عقل ارتباطی که با رویکرد انتقادی می تواند با دیگران وارد گفت وگو شود، حتماً حوزه عمومی را یکطرفه تحریف نخواهد ساخت. امام موسی صدر توانست در دورهی فعالیتش، یکی از آرمانی ترین الگوهای گفت وگو با شرق و غرب و نیز میان مسلمانان را ایجاد کند. او برای وضعیت بحران زده جهان اسلام، تکنیکهایی عملی به ما میآموزد. جا دارد منش و اندیشهی وی – که در دوران کنونی فراموش شده – احیا گردد تا برخی مشکلات حیطه انسانی مسلمانان را کاهش دهد ادامه …
یکی از کاستیهای مباحث این است که دربارهی برخی گزارههای دانش حدیث و رجال که امروزه مورد نقادی بیشتر قرار گرفته و دیدگاههای جدیدی در مورد آنها مطرح شده است، در همان فضای سنتی و رایج گذشته، بحث و نقد شده است؛ مثلاً دربارهی بحث غلو، توجهی به برخی گفتارها دربارهی غلو سیاسی یا تکامل معرفتی تشیع – فارغ از صحت یا عدم صحت این گزارهها – نشده است . ادامه …
از نظر تحلیل ماهیت دولت در نظر امام(ره) میتوان گفت که ولایت سیاسی، دائرمدار مصلحت عامه است. بنابراین ولایت سیاسی مقید به دو امر است: یکی اختیارات عرفی عقلایی و دیگر احراز و تأمین مصلحت عامه. در بیان امام خمینی(ره) این دو امر، دوحقیقت متفاوت نیستند؛ بلکه دو جنبه از یک حقیقتاند؛ زیرا اختیارات دولت برای احراز مصلحت عامه است و این احراز مصلحت با دولت و اختیارات آن تأمین میگردد. ادامه …
مرحوم آیتالله مرعشی نجفی در اعتراض به حاکمیت پهلوی میگوید: «به خدا قسم حاکمیت پهلوی روی مغول را سفید کرد…»؛ اما در آستانه انقلاب از مردم میخواهد بهانه به دست حکومت ندهند تا کشتاری صورت نپذیرد؛ وی همچنین یکبار در اعتراض به برخی اقدامات تندروانه گفته بود: «از ما میخواهند که با خانواده کشتهها و مجروحین همدردی کنیم؛ وضعی پیش آمده و خودسرانه کارهایی کردهاند؛ به ما مربوط نیست». ادامه …